İyi Ki Filmler Var

Hiç sevgilisi olmamış, 40 yaşında, cahil ve saf yürekli bir köylü ile, verdiği ilan sonucunda onun küçük çiftliğinde çalışmaya başlayan orta yaşlı bir kadını konu alan Under solen (1998); para ya da sadece cinsellik için kurulan sözde ilişkilerin eksikliğinden uzak, tertemiz duyguların olduğu bir dünyanın insancalığına konuk ediyor. Eğitimsizliğin tehlikelerine, kötü arkadaşların kan emici alçaklıklara yeltenmesine; saf duygularla, mahcubiyetle, utanmakla ve anlatamamakla içindeki güzelliği yaşayıp yaşatamayan bir adamın onu anlayan ve seven bir kadınla kurduğu ilişkiye; insana dair güzel duyguların, kirlenmemişliğin buluştuğu, ortaya çıktığı bir öyküye dair Under solen (1998). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0158302/

Bir kayak otelinde tatil yapma deneyimi ve bol bol kar manzarası görme olanağı sağlayan ve zenginler ne şanslı, biz ancak filmde görüyoruz dedirten ama bir yandan da bir ailenin ebeveyninin ilişkisindeki sorunlara konuk eden Turist (2014); çığ tehlikesi meydana gelince ailesini bırakıp kaçan adamı eşinin sorgulamaya başlaması üzerinden öyküsünü anlatıyor. Güzel bir otel, lüks olanaklar, kayak tesisi, dağın içinde, doğayla güvenli ve konforlu bir şekilde baş başa zaman geçirilen bir ortama dertlerini beraberinde getiren bir aileyi konu alan Turist (2014); aslında birçok ailenin yaşayabileceği türden sorunları, sorgulamaları dile getiren, bir ilişkinin düşüp tekrar toparlanmasını konu alan, tüm bunları kendine özgü bir tarzla anlatan değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt2121382/

Senaryosunu Ingmar Bergman'ın yazdığı, oğlu Daniel Bergman'ın çektiği Söndagsbarn (1992); 1920'lerde Bergman'ın 8 yaşına onun çocuk gözleri ve çocuk aklı üzerinden konuk eden, ailesini ve çevresini yakından tanımaya, bazı şeyleri anlamaya ve anlamlandırmaya çalışmasını anlatan, en çok da baba oğul ilişkisine dair çok güzel bir film. Anıların ve çocukluk izlerinin filme dönüşmesinin bir öyküsü olan Söndagsbarn (1992); papaz bir baba ile meraklı bir çocuğun ilişkisini bu ikilinin bir yolculuğa çıkması ile anlatan, aynı zamanda bu ikilinin 1968 yılında birer orta yaşlı ve yaşlı olarak görüşmelerine ve geçmişlerini konuşmalarına konuk eden, bol bol İsveç kırsalı manzaraları içerisinde geçen değerli bir film. Yapıtın Türkçe altyazısını bulmakta zorlanabilecekler için:  https://www.opensubtitles.org/tr/subtitles/12798666/sunday-s-children-tr Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0105511/

Yaşanmış bir olayı konu alan, 19. yüzyıl sonlarında İskandinavya'ya pastoral manzaralar ve tablo gibi görüntüler arasından konuk eden Elvira Madigan (1967); ip cambazı genç bir kadınla ordudan firar eden bir teğmenin aşkını, beraber geçirdikleri zamanları, kaçak yaşamlarını, saklanma ve para kazanma çabalarını anlatan özel bir film. Toplumun dışladığı bir adam hâline gelen bir teğmen ile onu seven, güzel ve becerikli bir genç kadının ilişkisine, geride bıraktıklarını yargılamadan odaklanan Elvira Madigan (1967); çoğunluğu kırlarda, ormanlarda, doğayla iç içe geçen öyküsünde genç, sağlıklı, seven ama parasızlık ve kaçak yaşamının zorluklarıyla boğuşan bir çiftin ömürlerini nasıl tamamladıklarını anlatıyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0061620/

Hayatında önemli bir yere sahip ve aynı zamanda bir din adamı olan amcasına günah çıkaran orta yaşlı, evli bir anne olan Anna'nın kendisinden genç bir teoloji öğrencisi ile yaşadığı ilişkiyi, bu aldatmayı ve bunun taraflarını, amcanın buna dair önerilerini ve amca ile kadın arasında geçen sohbetleri konu alan iyi bir film Enskilda samtal (1996). Ingmar Bergman'ın ailesine dair izler de taşıyan ve 20. yüzyılın ilk yarısında, ileriye ve geriye doğru ilerleyen bir kurguyla öyküsünü anlatan Enskilda samtal (1996); Max von Sydow gibi çok özel bir oyuncuyu içeren, bir aldatmanın öncelikle kadının duyguları üzerinden anlatıldığı, aldatanın sevgilisi ve aldatılan eş üzerinden de bu karakterlerin duygularının yansıtıldığı, bir din adamının bu olaya dair sunmaya çalıştığı çözümleri konu alan değerli bir film. Filmin Türkçe altyazısı:  https://www.opensubtitles.org/tr/subtitles/12798661/private-confessions-tr Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0115164/

1897 yılında bir bilimcinin ve iki yardımcısının Kuzey Kutbu'nu keşfetmek üzere çıktıkları balon yolculuğunu, bu yolculuğun hayatta kalma çabasına dönüşünü, bu süreçte yaşananları anlatan, çok iyi bir oyuncuyu (Max von Sydow) içeren çok iyi bir film Ingenjör Andrées luftfärd (1982). Yolculuk öncesindeki süreçte yaşananları, Kuzey Kutbu'na keşif gezisi yapmanın İsveç'e katacağı itibarı ve buna karşın bu yolculuğun içerebileceği aksaklıklara dair uyarıları da öyküsünde barındıran Ingenjör Andrées luftfärd (1982); karakterlerinin hayatta kalma mücadelesini ve dönmek, yaşamak istedikleri hayatlarına dair hayallerini bir arada içeren incelikli bir kurguyla, zengin bir görüntü yönetmenliğiyle bizleri etkileyici bir filme konuk ediyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0084136/

1930'larda İsveç'te, kırsal bir bölgede geçen Den enfaldige mördaren (1982)'de, çocukluğundan beri budala olarak görülen ve bu şekilde muamele edilen bir genç adam, yörenin kodamanının çiftliğinde alçakça çalıştırılır. Ona insanca muamele eden bir köylü ailesi, bu adama kol kanat gerdiği için güçlülerin zorbalığı ile karşılaşır. İyilik ve kötülüğün, saflık ve kibrin çatıştığı bir öyküye sahip çok iyi bir film olan Den enfaldige mördaren (1982); insan olabilen ve insan olamayan karakterleri ile hem iç ısıtan hem de sarsıcı bir film. Saf başkarakterinin nasıl bir insan olduğu ve ne gibi zorbalıklara maruz kaldığı, kendisine kapısını açan ailenin engelli kızı ile kurduğu ilişki ve çok güzel bir doğanın içinde hayatı lanete çeviren kötülük... Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0083888/

İsveç'te 1931 yılında bir kasabada geçen, düşük ücretler dolayısıyla grev kararı alan işçilerin bekleyişine ve kasabanın gençlerinin günlük hayattaki yeni deneyimlerine konuk olduğumuz Ådalen 31 (1969) filminde artan gerginlik ve asker müdahalesi ile beraber hayatını kaybeden işçiler ülkede değişimin başlangıcını sağlar. Hem bir işçi filmi hem de bir gençlik filmi olan öyküsüyle yaşanmış ve tarihi önemi olan acı bir olayı izleyicilerine sunan Ådalen 31 (1969) filmi; geçim sıkıntısının ne demek olduğunu, işçiler ve sermaye sahipleri arasındaki çatışmayı, insanlık dışı koşullara tepki göstermeyi, şiddetin vahşiliğini, birlik olmanın getirdiği başarıları yalın bir şekilde anlatan iyi bir eser. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0065261/

Bir Orta Çağ efsanesinin filmi olan Jungfrukällan (1960)'ta dindar bir babanın kiliseye mum adamaya giden genç kızının yaşadıkları inanç, iyilik, kötülük, nefret, sevgi, kıskançlık, merhamet ve af dileme gibi kavramlar çerçevesinde anlatılıyor. Bakireliğin kutsandığı bir zamanda geçen Genç Kız Pınarı (1960), bir bakirenin kiliseye giderken uğradığı kötülükleri bize gösterirken bu kızın babasının yaşanan olaylara ve Tanrı'ya verdiği tepkiyi de etkileyici bir şekilde anlatmayı başarıyor. Kendisini inancına adamış bir yaşamın içindeki insanlarla henüz böyle bir inancın etkisi altında olmayan insanları bir arada içeren film, siyah beyaz sinematografisi ve sadeliği ile de öne çıkıyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0053976/

Bir aynadaki yansıma ile başlayıp hikâyesini anlatan ve yine bir aynadaki yansıma ile sona eren Sommaren med Monika (1953) filmi, benzeri belki binlerce kez yaşanmış ve hayatın tam içinden öyküsüyle genç bir çiftin çalışmak, çalışmayı bırakıp dilediğince yaşamak ve çocuk sahibi olmanın ilişkilerine etkisi üzerine harika bir eser. Ingmar Bergman'ın erken dönem filmlerinden olan Monika'yla Bir Yaz (1953); birçok kişinin hayalini kurduğu şeyleri anlatan ve bu hayallerin nasıl sonuçlanabileceğine dair bir hikâye sunan, şehir yaşamı ve çalışmak ile şehirden uzakta doğada özgürce yaşamak çatışmasından çocuk sahibi olmak ve çalışmak zorunda kalıp tükenmek çatışmasına uzanan, özünde kadın erkek ilişkileri ve çalışma hayatı temalı çok iyi bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0046345/  

Bir Evlilikten Manzaralar (1974) 'ün yönetmeni Ingmar Bergman'ın senaristi olduğu, Liv Ullmann'ın yönettiği Trolösa (2000)'de; bir kadının eşini aldatmasını ve kurduğu yeni ilişkinin detaylarını anlatmasıyla beraber gittikçe derinleşen ve kurulan ilişkilerin bir şekilde sonlanışına ve bu sonlara gidilen yollarda yaşananlara dair iyi bir film çıkar ortaya. Evlilik, boşanma, cinsellik, sadakat, aldatma, kıskançlık ve ebeveyn olmak gibi farklı noktaları içeren duru bir film olan Sadakatsiz (2000), kadın ile erkeğin kurduğu ilişkilerde yaşanan sorunlara, ortaya çıkan dramatik sonuçlara dair iyi bir eser. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0157122/

Küçük bir İsveç kasabasında geçen Fucking Åmål (1998) adlı gençlik filminde bir grup liseli öğrencinin dertlerine, yaşam biçimlerine, yönelimlerine ve ilişkilerine konuk oluyoruz. İzleyenlerinin, yetişkin olduktan sonra ergenlikte yaşanan bazı saçma ya da şimdiden bakınca anlamsız gözüken şeyleri de içinde bulabileceği keyifli bir film olan Fucking Åmål (1998), kendini keşfetme ve liseliler arasındaki arkadaşlık konularını da işliyor.  Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0150662/

Laika'dan izin alınmadan onun uzaya gönderilmesini haksız bulan küçük Ingemar, annesinin hastalıkla mücadele ettiği bir dönemde bir kasabadaki akrabalarının yanına gönderilir ve burada yeni arkadaşlar edinip çeşitli insanlarla ilişkiler kurar Mitt liv som hund (1985) filminde. Büyüme çağında olan çocukların gözünden yaşama bakan Bir Köpek Olarak Hayatım (1985) filmi, çocukların ve yetişkinlerin dünyasını sıcak, iç ısıtan, zaman zaman da hüzünlü sahnelerle çok güzel bir şekilde anlatıyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0089606/

20. yüzyılın ilk çeyreğinde İsveç'te geçen Maria Larssons eviga ögonblick (2008) filminde, alkolik kocasının şiddetine maruz kalarak çocuklarını büyüten bir kadın fotoğrafçılıkla tanışır ve anları ölümsüzleştirir. Bir dönem filmi de olan Maria Larsson'un Ölümsüz Anları (2008) İsveç'teki yaşama, işçi hareketlerine, I. Dünya Savaşı'na, fotoğrafçılığın ve sinemanın gelişimine de yer veriyor. Maria Larsson'un kalabalık ailesi ve kocasıyla geçirdiği kötü ve iyi zamanlar da eserin anlatımında önemli bir yer tutuyor. Yönetmen Jan Troell'in blogdaki diğer filmleri için tıklayınız . Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0961066/

19. yüzyılda geçen Utvandrarna (1971) ve onun devamı olan Nybyggarna (1972) filmlerinde İsveç'te küçük bir kasabada çiftçilik yaparak zor şartlar altında yaşayan bir grup insan, yeni umutlar için Amerika'ya göç eder ve yaşamlarına burada devam eder. Başrollerini Max von Sydow ve Liv Ullmann ikilisinin paylaştığı Göçmenler (1971) filmi, İsveçli çiftçilerin ülkelerinde yaşadıkları zorlukları, soylular ve köleler sisteminden kaçmak istemelerini, zorlu deniz yolculuklarını ve Yeni Dünya'daki ilk günlerini anlatıyor. Yine aynı ikilinin (diğer filmlerinde de olduğu gibi) harika bir oyunculukla başrollerini paylaştığı Yerleşimciler (1972) filminde ise Amerika'da geçen yıllar, ailenin genç üyesi Robert'in altın arama macerası, Kızılderililer ve Karl Oskar ile Kristina'nın evlilikleri konu alınıyor. Eserlerin zamanı başarıyla yansıtmayı başaran doğal atmosferi, insanların dünyaya dair sahip oldukları dar fikirlerle ve bilgisizlikleriyle de çok güzel bir şekilde des...

1975 yılında Stockholm'de bir komün evinde geçen filmde komünist, hippi, vejetaryen, feminist, lezbiyen, travesti, heteroseksüel kişiler bir arada yaşar ve kocasının fiziksel şiddetine maruz kalan bir kadın da çocuklarıyla beraber, kardeşinin kaldığı bu eve yerleşir. Tillsammans (2000) zıtlıkların, farklı görüşlerin bir arada ve dostça bulunabildiği, çoğunluğun kabul ettiği yaşam biçimlerinin dışına çıkılan bir dünyayı çok eğlenceli ve keyifli bir şekilde sunuyor. Komün evine sonradan gelenlerin ve burada yaşayagidenlerin hayatlarında yaşadıkları değişimler; yapılan sohbetlerde yaşanan tartışmalar, normal ve anormal kavramlarının yer değiştirdiği, geleneksel keskin kuralların olmadığı bir komün yaşamından manzaralar sunuyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0203166/

Ingmar Bergman'ın birçok filmini çektiği Faro Adası'nda geçen ve Bergman'ın birçok filminde gördüğümüz Max von Sydow, Liv Ullmann gibi oyuncuların rol aldığı En passion (1969) adlı bu eserde talihsiz bir kaza sonrası yaşamında birçok şey değişmiş olan Anna ile evliliğinde mutsuzluk yaşamış ve yalnız bir şekilde yaşamını sürdüren Andreas'ın ilişkisine konuk oluyoruz. Tutku (1969) filminde Anna ve Andreas'ı hem bireysel olarak hem de ilişkileri dahilinde tanımamızın yanı sıra birbirleriyle evli olan Eva ve Elis karakterlerini tanıma şansı da yakalıyoruz. Seyrek nüfuslu, hızdan izole ve sakin bir yaşamın sürüp gittiği bir bölgede geçen film; orta yaşlı karakterleriyle, geçmişte yaşanan deneyim ve acılardan kişilerin hayata dair farklı bakış açılarına ve beklentilerine kadar birçok noktaya değinen, sorgulayan, düşündüren; etkileyici diyaloglarıyla çok iyi bir Ingmar Bergman eseri. En Passion (1969)'da Max von Sydow'u ve Liv Ullmann'ı sık sık yakın çeki...

Annesini yitirmiş Pelle ile babası Lasse İsveç'ten Danimarka'ya çalışmak ve pazarları sıcak yataklarına uzanıp kahve içebilmek için giderler. Kurulan hayallerin yerini acı gerçeklerin almasıyla beraber Pelle ve babası zorlu bir hayat mücadelesinin içine girer Pelle erobreren (1987) filminde. 19. yüzyılın sonlarında geçen eserde toprak ve işçi sahibi bir zenginin kölesi olarak çalışan insanların yaşamlarına doğallık, gerçekçilik ve sadelik içerisinde konuk oluyoruz. Çiftlikte yaşayan zengin fakir, genç yaşlı herkesin hikâyesine yer veren Fatih Pelle (1987) filmi hayatın içinden, etkileyici ve harika bir film. Eserde doğa manzaraları uzak plan çekimlerle birer tablo gibi aktarılıyor. Bu güzel filmin anlamlı sonu insana 400 Darbe (1959) filmini anımsatıyor. Bille August Pelle erobreren ile 1987 yılında Altın Palmiye Ödülü'nü de kazanmış. Yönetmenin Altın Palmiye almasını sağlayan bir diğer film için: Den goda viljan (1991) İsveç'ten Amerika'ya göç eden çiftçil...

Zorlu bir çocukluktan çıkıp bir papaz olan babası Henrik Bergman'ın ve zengin bir aileden gelen annesi Anna Bergman'ın nasıl tanışıp evlendiğini; yönetmenin doğumuna, 1918 yılına kadar ailesinin neler yaşadığını Ingmar Bergman'ın senaryosuyla anlattığı Den goda viljan (1991) filmi çok iyi bir eser. İnsan ilişkilerini oldukça gerçekçi ve sade bir şekilde aktarırken dinginliği, piyano müziği ve İsveç'in bazen cıvıl cıvıl bazense bembeyaz doğası eşliğinde 1910'larda bir aile hikâyesi izlerken bu ailenin çevresinde yaşananlara da zaman zaman konuk oluyoruz. Kafası karışık bir insan olan Henri ve zengin bir ailenin kızı olarak yetiştirildiği için eşiyle zaman zaman anlaşamayan Anna'nın bazen çalkantılı bazense sıcacık geçen ilişkisine odaklanan İyi Niyetler (1991) filmi Ingmar Bergman'ın annesinin karnında yer aldığı bir bahçe manzarasıyla son buluyor. Sanatçıların büyüme hikâyelerini anllattıkları eserlere zaman zaman rastlarız. Bu film ise bir sanatçının ...

Marianne ve Johan onuncu yılını doldurdukları evliliklerinin çok yerinde gittiğini düşünürken ilerleyen zamanda ilişkileri daha çalkantılı bir hal alır ve her iki karakter de yıllar geçtikçe kendi yollarını çizmeye başlar Scener ur ett äktenskap (1974) filminde. Marianne ve Johan çiftinin evlilikleri, cinsel yaşamları, birbirlerine karşı davranışları ve hayattan beklentileri üzerine birçok diyalogla dolu olan ve tamamına yakınını bu iki karakterle birlikte geçirdiğimiz  Bir Evlilikten Manzaralar (1974) filmiyle, kadın erkek ilişkileri ile evlilik üzerine bolca deneyimle beraber birçok bakış açısı da sunuluyor; özellikle de bekârlar ve genç yaşta olanlar için. Liv Ullmann'ın etkileyici ve başarılı bir oyunculukla canlandırdığı Marianne karakteri, yıllar içerisinde kendisini keşfedişi ve kendisi için de yaşamayı öğrenişiyle kocasının onu terk edişinden sonra örnek alınacak bir değişim yaşamayı başarıyor. Johan karakteri de genç Paula'yla ilişki yaşama hevesiyle bozduğu düzeni...