İyi Ki Filmler Var

İzleyicilerini II. Dünya Savaşı sırasında Yunanistan'ın Kos adasına götüren Lebenszeichen (1968); burada bir şey yapmadan geçen günlerinde boğulan birkaç askeri, askerlerden birinin cinnet geçirmesini iyi bir görüntü yönetmenliği ve yerel tınıya sahip müziklerle anlatan değerli bir film. Çoğunluğu Almanca olmakla beraber yer yer Yunanca da içeren bir film olan Lebenszeichen (1968); hem bir Yunan adasının atmosferini yaşamak ve eski medeniyetlerin kalıntılarının arasında zaman geçirmek hem de savaştan uzakta ama silah altında yaşamlarına devam eden askerlerin psikolojilerini deneyimlemek açısından da iyi bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0063218/

Portekizli bir tarih öğretmeni kızına uygarlıkları anlatmak için deniz yolunu tercih eder; Lizbon, Marsilya, Napoli, Atina, İstanbul, Kahire ve Aden'e gemi yolculuğu ile bilgi dolu bir seyahat yaşanır Um Filme Falado (2003) filminde. Tarih, kültür, dil, din; uygarlıkların doğuşu, gelişimi ve eserleri gibi konular öğretmenin küçük kızının meraklı soruları ile annesi tarafından aydınlatılır; tüm bunların zenginliği ve öğrenmenin güzelliği uygarlığın tehditlerinden biri ile karşılaşır Um Filme Falado (2003) adlı güzel filmde. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0364093/

Yunanistan'da, sakinlerinin çoğu işsizlik ve düşük yaşam standartları dolayısıyla Almanya'ya göç etmiş bir köyde geçen Anaparastasi (1970); kocası Almanya'dan yeni dönen bir kadının ve sevgilisinin bu adamı öldürmesini ve cinayetin soruşturulmasını anlatan iyi bir film. Ön planına bir aldatma ve cinayet öyküsünü ve bunu genellikle kadın açısından alan Anaparastasi (1970); geri kalmış bir köy yerinde yaşama, bölge sakinlerinin göç etmesine neden olan koşullara dair de bir anlatım gerçekleştiriyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0065396/

Kocası öldüğü için töre gereği onun kardeşiyle evlenmesi istenen Reyhan Hanım hem bu âdete karşı mücadele vererek ataerkillerin kendilerini lekelenmiş hissetmesine sebep olur hem de eşinden kalan kamyoncu lokantasını işleterek yaşamını sürdürmek, çocuklarına bakmak ister; Café Transit (2005) adlı, bol yemekli, bol yolculu, çok dilli, pek lezzetli filmde. Dul kalmış bir kadının İran'da hangi geleneklerle ve nasıl bir bakış açısıyla karşılaşabileceğine, kendi başına bir kamyoncu lokantasını işletmek isteyen bir kadının burada nasıl ayıplanabileceğine dair bir film olan Café Transit (2005); bir kadının var olma ve onun varlığını boyunduruk altına almak isteyenlere karşı koyma mücadelesini insancıl bir tarzla, başarılı bir şekilde anlatıyor. İran'ın kuzeybatısında, Türkiye sınırına yakın bir yerde geçen, bolca Azerice ve Türkçe de konuşulan, farklı uluslardan tır şoförlerinin de durduğu bir uğrak yerine dönen, lezzetli yemekleri içeren kamyoncu lokantası Café Transit (2005) filmini...

İzleyicilerini 1919'da İzmir'den başlayıp 1956'da Atina'da biten bir hikâyeye konuk eden Rembetiko (1983); Anadolu'dan Yunanistan'a göçen Rumların burada alt sınıf olarak görülüp dışlanmasını, bu insanların filme adını veren müzik türünü geliştirmesini Marika'nın öyküsü üzerinden anlatan, güzel bir eser. Müzik dolu bir film olan Rembetiko (1983); Ödemiş Kavakları'nı da içeren, Yunanların Kurtuluş Savaşı'nda yenilmesinden sonra yaşadıklarını Yunanistan'a göç etmiş ve dışlanmış kişiler üzerinden anlatan, aradan geçen zamanda dünyada yaşanan diğer gelişmelere de odaklanan, odağında hep müziği tutan, değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0086182/

Bir oyundan uyarlanan, Atina yakınlarındaki Pire kentinde geçen Ta kokkina fanaria (1963) adlı nahif ve insancıl filmde bir genelevin çalışanlarına, onların kurdukları ilişkilere, hayattaki motivasyonlarına, gelecek planlarına dair bir öykü izliyoruz. Amerikalı askerlerin de uğrak yeri olan ve Kırmızı Fenerler (1963) filmine adını veren genelevde çalışan kişilerin burası dışındaki yaşamlarında meslekleri dolayısıyla yaşadıkları zorluklara, saflığını yitirmiş olarak görülmelerine ve saflıklarını koruyan karakterlere dair de güzel bir eser. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0057229/

İki kız ve bir erkek çocuğa sahip olan bir ailenin, çocuklarını ev ve bahçelerinden dışarıya çıkmalarının yasak olduğu bir dünyaya inandırarak yetiştirdikleri rahatsız edici bir hikâye anlatılıyor. Anne ve baba kendi hükümranlıkları altında (özellikle baba) çocuklarına kelimeleri farklı anlamlarla adlandırmaktan çocukların sorularını tamamen saçma bir şekilde cevaplamaya kadar kendi kurdukları bir dünyada evlatlarını adeta hapsediyorlar Kynodontas (2009) filminde. Yunan yönetmen Yorgos Lanthimos'un Yunanca olarak çektiği bu filmi özellikle Yunanca olmasından dolayı paylaşmayı tercih ettim. Yönetmenin diğer bazı filmlerinde de olduğu gibi ailenin neden böyle davrandığı sorusu mantıklı bir şekilde bu filmde de cevaplanmıyor. Ama farklı anlatım tarzı ve çarpıcı konusuyla değerli bir film olduğunu düşünüyorum Kynodontas (2009) adlı bu eserin. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt1379182/

Selanik'te geçen ve 1998 yılı Altın Palmiye Ödülü'nü kazanmış olan Mia aioniotita kai mia mera (1998) filminde altmışlı yaşlarına yaklaşmış önemli bir yazarın bir gün içerisinde geçmişine, şimdiye ve geleceğe dair bir şiirsel yolculuğa çıkışını izliyoruz. Eski anılarını bu gün içerisinde tekrar yaşayan, üzüntülerini ve sevinçlerini hatırlayan Alexandre aynı gün içerisinde bir çocuğu çocuk tacirlerinin elinden kurtarır ve günün önemli bir bölümünü onunla geçirir. Son yıllarda geçmiş yüzyıla ait bir şairin yarım kalan bir şiiri tamamlamaya odaklanmış olan Alexandre geçmişine döndüğünde sık sık karısı ile geçirdiği günleri, onu zaman zaman işlerinden dolayı ihmal edişini ve artık yıkılacak olan deniz kıyısındaki güzel evlerini hatırlar. Bir hastalık geçiren Alexandre bu gün sonunda hastaneye yatmaktan da vazgeçer ve geçmişte olduğu gibi bu gün de zamanı ve yaşamı sorgular. Yarın, ne kadar sürecek? Karısının, yarının sonsuzluk ve bir gün kadar süreceği cevabını hatırlayarak hay...

Yunan yönetmen Angelopoulos'un en güzel filmlerinden biri. To vlemma tou Odyssea (1995) filminde, çok eski bir filmin bobinlerini arayan bir sinemacının savaşın içindeki topraklardaki yolculuğu anlatılmaktadır. Filmin imdb profili: http://www.imdb.com/title/tt0114863/

Filmi kitabından daha iyiydi diyebileceğiniz bir film: Zorba. Kazancakis'in ünlü romanının Kakogiannis tarafından sinemaya uyarlanması bu filmde Anthony Quinn oynamasaydı belki de bu kadar meşhur ve beğenilir olmayacaktı. Güçlü, uçarı, hayattan tat alan hakiki karakterler yaratma konusunda usta bir oyuncu olan Anthony Quinn Alexis Zorbas (1964) adlı filmde de harika bir oyunculuk sergileyerek, hayatının son dönemlerini yaşayan ama hayattan kopmak istemeyen, hayattaki zevkleri doyasıya tatmak isteyen, anı yaşayan bir kahramanı canlandırıyor.  Filmin imdb profili: http://www.imdb.com/title/tt0057831/