İyi Ki Filmler Var

Tahran kent merkezinde ve bu şehrin yakınlarında, kırsalda geçen Avaze gonjeshk-ha (2008); bir devekuşu çiftliğinde çalışan ama işten çıkarılan üç çocuk babası bir adamın motosikletiyle taksicilik ve yük taşımacılığı yapmaya başlamasını, kızının bozulan işitme cihazının yenisini almak için çabalamasını anlatan çok güzel bir film. Çocukların bile para kazanma hayalleri kurmak zorunda kaldığı bir yoksulluğun içinde, geçim derdi sıkıntısıyla geçen Avaze gonjeshk-ha (2008); hem çocukların saf hayallerini hem de tüm yokluklara rağmen dürüst kalabilen insanların yaşadıkları zorlukları konu alan değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0997246/

Kocası öldüğü için töre gereği onun kardeşiyle evlenmesi istenen Reyhan Hanım hem bu âdete karşı mücadele vererek ataerkillerin kendilerini lekelenmiş hissetmesine sebep olur hem de eşinden kalan kamyoncu lokantasını işleterek yaşamını sürdürmek, çocuklarına bakmak ister; Café Transit (2005) adlı, bol yemekli, bol yolculu, çok dilli, pek lezzetli filmde. Dul kalmış bir kadının İran'da hangi geleneklerle ve nasıl bir bakış açısıyla karşılaşabileceğine, kendi başına bir kamyoncu lokantasını işletmek isteyen bir kadının burada nasıl ayıplanabileceğine dair bir film olan Café Transit (2005); bir kadının var olma ve onun varlığını boyunduruk altına almak isteyenlere karşı koyma mücadelesini insancıl bir tarzla, başarılı bir şekilde anlatıyor. İran'ın kuzeybatısında, Türkiye sınırına yakın bir yerde geçen, bolca Azerice ve Türkçe de konuşulan, farklı uluslardan tır şoförlerinin de durduğu bir uğrak yerine dönen, lezzetli yemekleri içeren kamyoncu lokantası Café Transit (2005) filmini...

14. ve 15. yüzyılda geçen bu Azeri filminde Türk divan şairi Nesimi'nin hayatı geniş bir kültür ortamıyla beraber anlatılıyor. Şairin gazelleri, ustası ile olan ilişkisi, dünya görüşü, cahil insan ile kamil insan düşüncesi gibi çok geniş bir kültürel ve felsefi ortamda geçen Näsimi (1973) filmiyle bir divan şairinin hayatı etrafında dönemin hakim görüşleri, düşünce farklılıkları, iktidar sahiplerinin acımasızlığı ve halkın şairinin halk tarafından ölümsüz kılınması güzel bir şekilde vurgulanıyor. Filmin Türkçe altyazısını bulamadım. Azerice olan filmde bazı kısımlar günümüz diliyle kolay bir şekilde anlaşılamıyor ama filmin konusu, anlattıkları bağlamında filmin dili tam olarak bilinmese bile bunun filmin izlenmesine engel yaratacağını düşünmüyorum. Bu değerli eser, Azerice bilen bir sinemasever tarafından günümüz Türkçesine de kazandırılırsa çok güzel olur. Not (19.05.2019): Artık filmin Türkçe altyazısı da mevcut:  https://www.planetdp.org/subtitle/nasimi-sub282074 ...