İyi Ki Filmler Var

Bir çocuğun, çizimlerinin rüyalarına girmesini, çizimlerini şekillendirerek rüyalarını da şekillendirmesini, bu rüyaların ve çizimindeki arkadaşının onun gerçekliğine dönüşmesini çocuk dünyası üzerinden anlatan özel bir film Paperhouse (1988). Masalsı bir tonun yanı sıra yer yer korku atmosferini yaratmayı başarmasıyla da farklılaşan Paperhouse (1988); ebeveyn ilgisi ve ilgisizliği, ergenlik başlangıcında yaşananlar gibi önemli temaları da içerirken; sadeliği ve çocuk dünyasının engin hayal gücünün resme, rüyaya ve filme dönüşmesi ile izleyicilerini farklı bir deneyime konuk edebilecek nitelikte. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0098061/

Avusturyalı besteci Gustav Mahler'in (1860-1911) yaşamını kendine özgü bir tarzla, stilize ve estetik şekilde anlatan, aynı zamanda altyazısı Türkçeye yeni kazandırılmış filmlerden olan Mahler (1974); sanatçının yaşadığı dönemden çocukluğuna, eşiyle olan ilişkisinden nasıl çalıştığına kadar çeşitli açılardan bir biyografi sunan iyi bir yapıt. İyi çekimlere, birbirinden özel rüya sekanslarına sahip olan, hem doğa içinde hem de tren içinde geçen bolca sahne barındıran Mahler (1974); bir sanatçıyı geçtiği yollar üzerinden bizlere anlatan, hem sanat yaşamına hem de özel hayatına konuk eden, yaşamının farklı noktalarını görerek onu daha iyi anlamamızı sağlayabilecek nitelikte, kendine özgü bir dil kullanarak var olan değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0071797/

Beyhude: İsa'nın öyküsünü rock opera türünde sunan Jesus Christ Superstar (1973) adlı yapıtın ne kadar güzel, ne kadar harika olduğunu, izlerken ona ne tarifsiz duygular yaşattığını; onu izlememiş olanlara anlatmaya çalışanın, bu eyleminin başarısızlığa mahkûmluğunun tek sözcüklük nitelemesi. Rock müziği ve opera tarzını dini bir konuyu, İsa'nın öyküsünü anlatırken bir araya getiren Jesus Christ Superstar (1973); birbirinden güzel şarkıları ve her bir oyuncusunun yaşarcasına canlandırdığı anları ekran sahnesine taşıyışı, koreografiyi ve felsefi bir derinliği içerişi, kendine özgü yapısı, kadim bir anlatıyı, yapıldığı zamanın ruhuyla bir araya getirişi ile son derece özel bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0070239/

Aralarında rekabet olan iki komiserin hesaplaşmasını konu alan 36 quai des orfèvres (2004); adalet, adalet anlayışı, alçalarak yükselmek ve yüksekliğini kaybetmemek üzerine çok iyi bir polisiye. Mesleğin zorluklarına, yaşanan hayati tehlikelere ek olarak içten karışıklıkların yıpratıcılığının bir örneğini sunan 36 quai des orfèvres (2004); suçlularla mücadelenin yanı sıra, bunlarla mücadele etmesi gerekenlerin de bunlardan biri olmaya meyletmesinin, suçun ve cezanın, masumun ve maruz kalanın, unutulmayanların, sevilmenin ve nefretin çatışmasında etkileyici bir öykü anlatıyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0390808/

Bezdiri (İngilizcesi mobbing), iş dünyası ve mevkini insanları kendine hizmet ettirmek için kullanmak üzerine bir film olan Swimming with Sharks (1994); büyük bir film yapım şirketindeki bir yetkilinin asistanı olarak işe başlayan bir gencin, çalışanını kölesi gibi gören patronuyla yüzleşmesini ve seçtiği yolları konu alıyor. İş dünyasında yükselmek için başvurulan yöntemlere, makam sahiplerinin kendilerinden aşağı makamdakilere karşı üstünlük gösterilerine, birilerini ezerek ya da kullanarak yükselmeye, kendini beğenmişliğe ve her şeyin kendi etrafında döndüğünü zannetmeye, filmlere ve gerçek hayata, işin insanı değiştirdiği bir düzene dair iyi bir eser Swimming with Sharks (1994). Filmin imdb profili: https://www.imdb.com/title/tt0114594/

İdamlarda kullanılmak üzere elektrikli sandalye geliştiren, sonrasında iğneli ve gazlı infazlar için de iş teklifleri alan bir adamın tüm bunların ardından Holokost inkarı davasında uzmanlığı dolayısıyla görüşüne başvurulmasını ve değişen hayatını anlatan iyi bir belgesel Mr. Death: The Rise and Fall of Fred A. Leuchter, Jr. (1999). İdam cezasını, idamın uygulanma şeklini ve aracını, bunun üzerine kafa yoran bir adamın geliştirdiği ürünleri, kendisiyle yapılan röportajlar eşliğinde anlatan, hem mekanik kısma hem de yaptığı işi bu adamın nasıl gördüğüne değinen; idam ürünleri ürettiği için Holokost'u inkar eden yayınlar yapan bir kişinin davasında gazla idam alanındaki uzmanlığı dolayısıyla görüşüne başvurulan ve Polonya'ya gidip incelemeler yapan, ardından inkarcı olan bu kişinin ilginç hayatı, yaptıklarının sorgulanışı ve farklı tarafların görüşleri anlatılıyor özel bir belgesel olan Mr. Death: The Rise and Fall of Fred A. Leuchter, Jr. (1999)'da. Filmin imdb profili:  htt...

Sinemada genellikle saha çatışmalarına ve ABD açısından konuk olduğumuz Vietnam Savaşı'nı; II. Dünya Savaşı sonrasındaki arka planı ve savaşa giden süreç üzerinden anlatan, birçok gazeteci ve yetkili ile yapılmış röportajlarla zengin arşiv görüntülerini bir arada içeren çok iyi bir belgesel In the Year of the Pig (1968). Vietnam Savaşı'nın çokça tartışıldığı ve sürdüğü bir dönemde yapılan In the Year of the Pig (1968); Vietnam tarafını biraz daha tanımak, ABD'nin yanlışlarına dair eleştirilere konuk olmak, savaşın kötülüğü üzerine bir kez daha ders almak ve acı bir tarihe konuk olmak açısından oldukça değerli bir belgesel. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0064482/ Filmin Türkçe altyazısı:  https://www.opensubtitles.org/tr/subtitles/12798834/in-the-year-of-the-pig-tr

 II. Dünya Savaşı sırasında Çekya'da bir yaylada geçen Zelary (2003); Gestapo'dan kaçan genç bir kadının kendisine yardımcı olmayı kabul eden orta yaşlı bir adamla yaptığı zoraki evliliği, iyi insan olmayı, hoşgörüyü ve mutluluğu, hoşgörüsüzlüğü ve kötülüğü, savaşın neden olduğu acıları konu alan, güzel manzaralarla dolu çok iyi bir film. Sinemada II. Dünya Savaşı filmlerinin temalarının çoğundan ayrıksı bir temayla öyküsünü işleyen Zelary (2003); savaştan kaçan şehirli bir kadının dağ yaşamına geçişini, buradaki halkın ona yaklaşımını, zorunlulukların ve içten gelenlerin yaşama yön verişini, hem kırsal hayatı hem de savaşı anlatırken insancıl ve estetik bir şekilde izleyicilerine sunuyor. Filmin imdb profili: https://www.imdb.com/title/tt0288330/

Kırsal bir çevrede, evindeki sanat eserleri ve anıları ile yaşayan yaşlı ve yalnız bir kadının vefatı sonrası çocukları, kendilerinin de anıları olan bu evi ve eşyaları satacak mıdır? Nesneler maddi açıdan mı yoksa manevi anlamları bakımından mı değer sahibidir üzerine düşündüren çok güzel bir film L'heure d'été (2008). Yaşlılık ve ölüm temasını işleyerek öyküsüne başlayan L'heure d'été (2008), orta yaşlarındaki mirasçıların daha çok maddi hayat içerisindeki koşuşturmacaları dolayısıyla mirası da bu şekilde değerlendirme yolunu düşünmelerini, bir kişiden ve nesnelerden geriye kalan anıların manevi değerini, bu değeri hissedebilenlerle hissedemeyenleri ya da hisleri maddiyatın karşısında geride kalanları, değişen kafa yapılarını ve bakış açılarını anlatan insancıl bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0836700/

Modern yaşama göre ilkel bulunabilecek şekilde yaşayan kişilerin gezegeninden Dünya'ya gelen bir yabancı, buradaki yaşama uyum sağlamaya çalışır La belle verte (1996) adlı güzel ve düşündürücü bilimkurguda. Hangi yaşam ilkel, hangi yaşam iyidir sorularını soran, yaşama biçimleri üzerine bir beyin jimnastiği. Doğayla uyum içinde, para kullanmadan yaşayan, telepati yetenekleri gelişmiş bir toplum, uzun zaman sonra Dünya'ya bir ziyaretçi göndermeye, orada neler olup bittiğine bakmaya karar verir La belle verte (1996) filminde. Mavi Gezegen hala bıraktıkları gibi midir, griler ve dumanlar içinde midir, yemyeşil ve huzurlu mudur yoksa kaotik ve kavga içinde midir? Modern hayatın yaşandığı ve yaşanmadığı yerlere konuk eden keyifli bir film olan La belle verte (1996), normalleşmiş ve unutulmuş şeyleri göstererek bunlar üzerine tekrar düşünmeye yardımcı olabilecek nitelikte bir yapıt. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0115650/

Yıldırım çarpması sonucu teknesi yanan bir adam sigorta şirketinden poliçesinin karşılığı olan parayı talep eder ama şirket yaşanan olayı Tanrı'nın İşi kategorisinde gördüğü için ödeme yapmaz. Sigorta şirketi ve dolaylı olarak Kilise dava edilir The Man Who Sued God (2001) filminde. Modern dünya ve modern hukuk ile burada ilahi göndermelerle terim oluşturulan durumlardan birinin nasıl karışıklıklara yol açtığına dair, düşündürücü yanlara sahip, sigorta şirketlerinin poliçeyi ödememek için attıkları taklalar ve kullandıkları arka kapılar hakkında eleştirel ve keyifli bir film The Man Who Sued God (2001). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0268437/

II. Dünya Savaşı'nın sonundan başlayarak sonraki on yılda dünyada yaşanan gelişmelere, üretilen daha güçlü bomblara, Soğuk Savaş'a ve nükleer saldırı korkusuna, tüm bunların Amerikan toplumu üzerindeki etkilerine, kültüre ve yaşama dokunuşuna dair, bol bol arşiv görüntüsü ve propaganda filmi içeren çok değerli bir belgesel The Atomic Cafe (1982). Atom bombası testinden bu bombayı atan askerle röportaja, diğer bombaların geliştirilmesine ve bunların test edilmesi sırasında yaşananlara, nükleer saldırı tehdidi altında yaşanan iki kutuplu dünyada halkın bu konuda bilinçlendirilmesi için yapılanlara, silahların korkunç güçlerine ve bunların çok yönlü etkilerine dair zengin ve iyi bir belgesel The Atomic Cafe (1982). Bu silahlar bir güç mü yoksa bir zafiyet mi, bu silahlar yararlı mı yoksa zararlı mı, bu silahlar koruyor mu yoksa korunacak ya da koruyacak bir şey kalmıyor mu gibi sorular üzerine düşünmeyi sağlayabilecek nitelikte bir belgesel. Filmin imdb profili:  https://www.imdb....

Amerikalı bir diplomat, eşinin doğumda yitirdiği çocuğunun acısını ona yaşatmamak için aynı saatlerde doğan kimsesiz bir çocuğu evlat edinir. Sonrasında tuhaf, gizemli, Hristiyan anlatısında yer alan çeşitli kehanetler, içinde bulunulan modern zamanlarda gerçekleşmeye başlar The Omen (1976) filminde. Dini anlatıyı temel alıp bundan iyi bir korku filmi çıkarmayı başaran The Omen (1976); bir büyükelçinin yüzleşmekten kaçındıklarını ve yüzleşmek zorunda kaldıklarını, modern dünyanın düşüncelerine mi yoksa dini anlatıya dayanarak sunulmuş çözümlere mi başvurmak arasındaki ikilemini anlatan değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0075005/

Ankara'da geçen, pavyonda çalışan bir klarnetçinin ve ailesinin geçim sıkıntısını konu alan, geçinmek için başvurulan ya da seçilen yollara konuk eden, halkın durumunu ve yaşadığı zorlukları gözler önüne seren, gecekondu yaşamı ve alt sınıflardan insanların hayatı üzerine toplumcu ve çok iyi bir film Düttürü Dünya (1988). Sosyal sorunlardan yurdun kanayan yaralarına, sınıf atlama hayalinden namuslu kalıp kalamamaya, sevdiğin işi yaparak geçinemeyip zorunda kalınan işlere yönelmeye, değer görmeyen değerlilere ve eder kazanmış değersizliklere dair; halkın içinde, halkın arasında; başkent ve önemli bir kent olmasına rağmen sinemamızda orada geçen çok film olmayan Ankara'da geçen değerli bir eser Düttürü Dünya (1988). Filmin imdb proffili:  https://www.imdb.com/title/tt0252405/

Gizemli aramalarla tetiklenen, kendilerinin bile öyle olduğunu bilmeyen Sovyet ajanları ABD'de çeşitli saldırılar gerçekleştirir Telefon (1977) filminde. Bu, kontrolleri dışındaki saldırıları tetikleyen adamı bulmak üzere bir KGB ajanı görevlendirilir. Soğuk Savaş ve casusluk üzerine özgün ve çok iyi bir film. Casusluğun farklı boyutlarını ele alan, görevi veren tarafından da kolayca gözden çıkarılabilen bu insanların kelle koltuktaki hayatlarına konuk eden, tek taraflı ya da çift taraflı oynama seçeneğini göz önünde bulunduran, düşmana dair çeşitli senaryolar kurup detaylı tuzaklar hazırlamanın ileri bir seviyesini başarılı bir şekilde anlatan; düşünceler, duygular, emirler ya da şartlanmalar sonucunda gerçekleştirilen eylemlere konuk eden çok değerli bir film Telefon (1977). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0076804/

Kulaktan kulağa yayılan, boy boy reklam vermişler nasıl yaş iş olabilir ki diye düşünülen, satıp savıp varı yoğu bankerin faiz vaadine yatıran bankerzedelerin öyküsünü mağdur bir aile üzerinden anlatan, yıllar geçse de değişmeyen sorunlarımıza dair çoook iyi bir film Faize Hücum (1982). Banker ve faiz furyasının, kolay yoldan para kazanma umudunun, çalışmanın ve çalışmamanın, namuslu kalmakla namussuza güvenmenin, toplumsal aldanışın, kötülüklerin bunları yapanların yanına kar kalışının, çekilen acıların harika bir tasvirini yapmayı başaran çok özel ve çok değerli bir film Faize Hücum (1982). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0491999/

Sicilya'nın Palermo kentinde geçen ciascuno il suo (1967); tehdit mektupları alan bir adamın öldürülmesini, kurbanın aydın bir arkadaşının bu cinayetin bir yasak aşk dolayısıyla mı yoksa nüfuzlu birilerinin foyalarının ortaya çıkmaması için mi işlendiğinin izini sürmesini anlatan iyi bir film. Sicilya'ya ve burada geçerli olan mafya, kilise gücü ve yozlaşma düzenine konuk eden A ciascuno il suo (1967); kendi çıkarları için rahatlıkla cinayet işleyebilecek kadar nüfuz kazanmış insanların yer aldığı bir toplumda yaşamanın zorluklarını; bir aydının maruz kaldığı tehditler ve karşılaştıkları üzerinden, kendine özgü bir ton kazanmayı da başararak anlatan değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0061320/

İzleyicilerini 60'lar Amerika'sına götüren High School (1968) belgeseli; bir lisede öğretmenlerin ve öğrencilerin düşüncelerine, eğitimin nasıl verildiğine, aşılanmak istenenlere, kalıplara, ezberlenmiş doğrulara, otoriteye ve ona itaate, otoriteyi sorgulamaya ve onu eleştirmeye, kendi düşünceni dile getirmeye ya da getirememeye dair çok değerli bir yapıt. Eğitim üzerine, taraf tutmaktan ziyade her iki tarafın da düşüncelerine bolca yer vererek anlatımını gerçekleştiren High School (1968); dönemin sosyal yapısını ve sorunlarını, hakim kafa yapılarını, siyasi olayları, rehberliği, bedeni, cinselliği, giyim kuşam ve davranış beklentilerini, ebeveyn-öğrenci-öğretmen ilişkisini içeren, bunlardan birçok kesit sunan iyi bir belgesel. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0064429/

1943'te İtalyanların Müttefikler'le ateşkes yapmasından sonra Nazilerin bu ülkeyi işgalinde Napoli halkının imece usulü ve kahramanca gösterdiği direnişe konuk eden, insani dramları başarıyla anlatan, politik filmlerin adamı Gian Maria Volonté içeren çok değerli bir film Le quattro giornate di Napoli (1962). Alman işgali altında yaşanan korku ve sinmişlik, cesur ve özgürlük isteyen insanların ateşinin yayılmasıyla bir direnişe dönüşür Le quattro giornate di Napoli (1962)'de. Bu direnişten sahneler içeren, bu sahnelerde savaşın yıkıcılığını, insan hayatının varlığı ile yokluğunu, kahramanların insani hikayelerini çok başarılı bir şekilde anlatan bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0056389/