İyi Ki Filmler Var

19. yüzyıl sonunda Japonya'da bir köyde geçen Ai no bôrei (1978); kendisinden büyük ve evli bir kadına aşık olan genç bir adamın bu ilgisine karşılık bulmasını, çiftin kocayı ortadan kaldırma planını ve eylemlerinin yıllar boyunca onları boğmasını anlatan, tutkuyu ve insanın peşini bırakmayan suçluluğu konu alan, bunu kendine özgü şekilde sunan özel bir yapıt. Yer yer korku öğeleri taşısa da doğrudan korku filmi kategorisinde değerlendirilemeyecek bir film olan Ai no bôrei (1978);  ana karakterlerinin her şeye rağmen ve her şeyi göze alarak duygularını yaşamasını ve tüm bunların getirdiği sonuçları, yarattığı atmosferle de çok başarılı bir şekilde anlatıyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0077132/

Jon Voight'un yine yaşlı kötü adamı, Gene Hackman'ın gene yetenekli bir adamı canlandırdığı Enemy of the State (1998); haberleşmeye ve gizliliğe erişim konusunda daha çok yetki isteyen bir yasayı geçirmeye çalışanların kurduğu komplolar üzerinden öyküsünü bol bol aksiyonla ama düşünce ve eleştiri de içererek anlatan, artık pek rastlanmayan bir eski dost. Teknoloji geliştikçe takip, gizlilik ihlali ve kişilerin neredeyse her anına erişebilme olanağının kötü niyetli ve keyfi kullanımının nerelere varabileceğinin çarpıcı bir örneğini sunan Enemy of the State (1998); modern dünyaya, kameraların ve uyduların istihbaratçıların oyuncağı olarak görev yaptığı bir dünyaya, bu dünyada kontrolü kendi kişisel çıkarı için kullananların neden olabileceği sorunlara dair iyi bir casusluk filmi. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0120660/

1944 kışında Ardenler'de geçen ( gerçekte Utah'ta çekilmiş) A Midnight Clear (1992); kahramanlığın ya da cesaretin değil, korkmanın ve hayatta kalmak istemenin öyküsünü anlatan, istihbarat görevi için ormanın ortasındaki bir evi mesken tutan birkaç askerin başından geçenlere dair iyi bir film. Özel bir İkinci Dünya Savaşı filmi olan A Midnight Clear (1992); birkaç genç adamın kendilerini içinde buluverdikleri savaşta komutanlarının emirlerine itaat ederken tıpkı kendileri gibi korkan ve yaşamlarını korumak isteyen birkaç Alman'a denk gelişlerini, sonrasında yaşananları konu alan, insancıl bir yapıt. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0102443/

İngiliz Guyanası'ndan İngiltere'ye gelen ve iş arayan bir adam, öğretmenlerini bezdiren, mezuniyet senesindeki bir sınıfı devralarak sonunda bir iş bulur To Sir, with Love (1967)'de. Öğretmenliğin zorlukları ve güzelliklerinin yanı sıra ergenlikten yetişkinliğe geçişe dair, 60'ların hareketli ruhunu taşıyan iyi bir film. Bir öğretmenin disiplinsiz ve iyi eğitilmemiş ergenlerle dolu bir sınıfla başa çıkma mücadelesini anlatan To Sir, with Love (1967); öğretmenin sergilediği yaklaşımları, öğrencileriyle kurduğu iletişimi, onları yetişkinliğe hazırlama çabasını, sevgiyi ve saygıyı; bunun yanı sıra, toplum tarafından ırkına göre değerlendirilme temasını konu alan değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0062376/

1940'larda Fransa ve Almanya'da geçen Un héros très discret (1996); kendisine hayali bir kimlik yaratarak, oradan buradan elde ettiği bilgileri harmanlayarak, eski günlerin yadedildiği toplantılara İkinci Dünya Savaşı sırasında Direniş'e katılmış gibi giden ve popülerleşen yetenekli bir sahtekarın yarbaylığa kadar uzanan öyküsü. II. Dünya Savaşı sonrasına sahtekarlık kavramı üzerinden yaklaşan özel bir film olan Un héros très discret (1996); kanıtlamanın zor olduğu, anlatma yeteneğinin ve edinilen inandırıcı bilgilerin öyle olduğunuzu göstermeye yaradığı ortamlarda başarıyı göğüsleyen bir sahte kahramanın bunu çıkara dönüştürmesini anlatan bir eser. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0118020/

İzleyicilerini Otuz Yıl Savaşları'na, 17. yüzyıla götüren, yaşayan efsane Michael Caine'i ve ölümsüz efsane Ömer Şerif'i içeren The Last Valley (1971); vahşetin ve vebanın hüküm sürdüğü zamanlarda kışı korunaklı bir vadide yer alan bir köyde geçirmeye ikna olan askerlerin ve halkın huzur arayışını konu alan çoook iyi bir film, çokk. İnanç ve mezhep temelli savaşların hüküm sürdüğü 17. yüzyılda, çıkar peşindeki kişilerin, bağnazların, cadı avcılarının yer aldığı korkunç zamanlarda korunaklı bir vadinin huzur için vadettiklerini değerlendiren bir komutan ve ona bu tavsiyeyi veren filozof ruhlu bir adam üzerinden öyküsünü anlatan The Last Valley (1971); dönemin kafa yapısını, vahşet ve insancıllık çatışmasını çok başarılı bir şekilde işliyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0065969/

ABD'nin kuzeyine, doğal hayatın hüküm sürdüğü bir bölgeye birkaç günlüğüne gelen zengin ve okumuş, teorik bilgilerle dolu, genç bir eşe sahip yaşlı bir adam, bir kaza sonucu iki arkadaşıyla beraber hayatta kalmaya, ayı saldırısından korunmaya ve yeni gerçeklerle yüzleşmeye çalışır The Edge (1997) filminde. Macera ve hayatta kalma temasına sahip filmlerin iyi örneklerinden birini oluşturan The Edge (1997); insan sayısının çok az olduğu, yaban hayatının hüküm sürdüğü dağlık bir bölgede zengin ve kültürlü ve aynı zamanda centilmen bir adamın hem vahşi zorluklarla hem de medeni zorluklarla mücadelesini anlatan güzel bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0119051/

Filmler için özel efektler hazırlayan bir uzman, itirafçı olacağı için korunmak istenen bir mafya liderinin halka açık bir alanda gerçekçi bir şekilde öldürülmesi teklifini kabul eder F/X (1986)'da. Bu becerikli adamın başına gelmedik iş kalmaz ama onda numara çoktur. Keyifli bir polisiye olan F/X (1986); polis ve yargı teşkilatında yozlaşma, bu kurumlardakilerin mafya ile ilişkisi temasını bazı sinema yapıtlarının önemli parçalarından biri olan özel efektlerin yaratıcılarından birinin bu işlere bulaşmak zorunda kalmasıyla birleştirerek farklılaşan ve keyifli bir öykü çıkarıyor ortaya. Özel efektleri hazırlayan sinema emekçilerinin zaman zaman sanat düzeyine ulaşabilen marifetlerine, yeteneklerine ve yaratıcılıklarına bir teşekkür ve övgü niteliği de taşıyan, bu yönüyle tarz kazanan bir film F/X (1986). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0089118/

Polisin elinden kaçmayı başaran bir suçlunun, kendisine yardımcı olan çeteyle iş tutup büyük bir soygun planlamalarını ve uygulamaya koymalarını konu alan; Alain Delon, Jean Gabin, Lino Ventura, Ennio Morricone içeren çok iyi bir film Le clan des Siciliens (1969). Kaçma, kaçırma, soygun, mafya yapılanması ve aile içi meseleler üzerinden ilerleyen, bazen Fransa'da bazen havada bazen ABD'de geçen bir öyküye sahip Le clan des Siciliens (1969); türünün kaliteli ve seyri keyifli örneklerden birini oluşturuyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0064169/

İnsanı, ''acaba böyle iyi kaç esere denk gelebileceğim'', ''acaba böyle iyi kaç eser vardır'' diye düşündürtebilecek cinsten Deux hommes dans la ville (1973); 12 yıllık cezasının 10 yılı infaz edildikten sonra şartlı salıverilen bir eski mahkûmun çevresinde bir şüphe bekçisinin dolaşmasını anlatan, adaleti sorgulayan ha-ri-ka bir film. İnsana ''Jean Gabin ne iyi oyuncu'', ''Alain Delon ne adam ama'' dedirtebilecek cinsten Deux hommes dans la ville (1973); adalet, suç, suçlanan, suçlayan, suçlu, suçsuz gibi kavramları sorgulayan öyküsünde, cezasını çekmiş bir adamın hala cezalandırılmaya çalışılmasını, tüm bu baskının altında sakin kalmaya çalışmasını, yıllarını hapistekilerin rehabilitasyonuna ayırmış bir adamın ona kefil olup yardım etmeye çalışmasını anlatan çoook iyi bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0069967/

Huysuz bir yaşlının uyumsuzluğunu ve kendisiyle ilgilenilme isteğini konu alan Tatie Danielle (1990); bu kadının hizmetçileriyle olan mücadelesini, akrabalarını birer miras avcısı olarak görmesini, nadiren kurabildiği insani ilişkileri anlatan güzel bir film. Seksenli yaşlarındaki dul bir kadına dair bir öykü izleten Tatie Danielle (1990); benzer konulardaki eserlerin bu karakterlere sempati duydurma ve onların yaşamlarının zorluklarını anlatma çabasının aksine, karakterine sempati duydurma çabasını nadiren güden, onun itici davranışlarını anlatan, bunlara rağmen güzel olmayı başaran bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0100747/

Doğada yolunu kaybetmiş bir çocuğun bir köstebek, bir tilki ve bir atın arkadaşlığı ile beraber yaşadığı dostluk sayesinde öğrendikleri, kendine bulduğu yuva, birçok güzel mesaj içeren The Boy, the Mole, the Fox and the Horse (2022) animasyonunun iç ısıtan parçaları. Bir çocuğun öğrenebileceği, edinebileceği birçok dersi içeren The Boy, the Mole, the Fox and the Horse (2022); iyi olmak, dost olmak, yardım etmek, hayatın zorluklarına karşı mücadele etmek, vazgeçmemek ve sevgi üzerine güzel bir animasyon. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt22667880/

Arjantin'de askeri diktatörlük döneminde (1976-1983) muhalifleri yok etmek için uygulanan Ölüm Uçuşları'nın (onları uyuşturup okyanusa atmanın) kurbanlarından birinin yakalanışını, uğradığı işkenceyi ve sistematik olarak süren vahşeti başarılı şekilde anlatan değerli bir film Garage Olimpo (1999). Arjantin'den çıkan bazı iyi filmlerin konularında sıklıkla yer alan askeri diktatörlük dönemine dair özel eserlerden biri olan Garage Olimpo (1999); bu dönemde binlerce insanın kaçırılıp işkenceyi uğramasını, onları arayan ailelerini ve işkence ile başkalarının adlarını vermeye zorlanıp zincirleme şekilde gerçekleştirilen alıkoymaları, izleri yok etmek için uygulanan korkunç yöntemleri genç bir kadın ile işkencecisi üzerinden anlatan bir yapıt. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0201631/

Arjantin'de 1976 ile 1983 arasında süren askeri diktatörlük döneminde geçen Crónica de una fuga (2006); kişilerin kolayca şüpheli ve devlete karşı sakıncalı ilan edilip buna dayanarak esir tutulabildiği, işkenceye uğrayabildiği, insanlık ayıplarıyla dolu zamanlardan birine götürüyor izleyicilerini. Yaşanmış olaylardan yola çıkılarak çekildiği içerisinde belirtilen Crónica de una fuga (2006);  işkence altında alınan ifadelere, cılız ve keyfi dayanaklara göre hareket eden yetkililerin cadı avı çalışmasına, bu süreçte uygulanan işkencelere ve esir tutuldukları evden kaçmaya çalışan birkaç genç adamın mücadelesine konuk ediyor bizleri. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0479354/

1960'ların başında İngiltere'de yaşanan, Savunma Bakanı'nın istifasına ve Muhafazakar Parti'nin iktidardan düşüşüne uzanan Profumo Skandalı'nı konu alan Scandal (1989); himayesinde bulunduğu bir adamın aracılığıyla genç bir kadının bir bakanın yanı sıra bir Rus yetkiliyle de ilişki yaşayışının basına yansımasını konu alıyor. Tarihsel bir olayı, birkaç biyografiyi anlatışının yanı sıra ahlak anlayışı, politika, duygusal ilişki-maddi ilişki, toplumsal baskı, medya baskısının yıpratıcılığı ve özel hayatın herkesin diline düştüğü bir ortam; tüm bunların sonuçları Scandal (1989) filminde başarılı bir şekilde ekrana taşınıyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0098260/

Öyküsünün dayanağı aksaklıklar, sakarlıklar, tesadüfler, abartılar olduğu için temel bir açıdan zayıf ve basit olan türden eserlerin güzel örneklerinden biri A Fish Called Wanda (1988). Bir soyguna ve sonrasında soyguncuların birbirini soyma çabasına, bir avukatınsa sıkıcı hayatında bir heyecana yelken açmasına konuk eden eğlenceli ve keyifli bir film A Fish Called Wanda (1988).  Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0095159/

Alt katta oturan, saf yürekli ve yoksul bir sinema emekçisi ile eşinden şiddet gören iki çocuklu karşı komşusu sorunlarına beraber katlanıp kendi yollarını çizerler Üçüncü Sayfa (1999) adlı çok iyi filmde. Gazetelerin adı çıkmış sayfalarından birinde görülebilecek cinsten bir öyküyü, bu tip bir öykünün olası bir senaryosunu filme dönüştüren Üçüncü Sayfa (1999); sinema filmleri ile gerçek hayatı bir sinema filminin içerisinde bir araya getirirken maruz kalınan sorunlara çözüm üretme, bunları bertaraf etme ve tüm bunlar arasında kalan insana dair saf duygular hakkında özel bir yapıt. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0208606/

Yeni yetişkin kadınların erkekler hakkında konuştuğu ama bu konuşmaları var eden senaryoyu bir erkeğin yazdığı, dolayısıyla bir erkeğin yeni yetişkin kadınları erkekler hakkında konuşturduğu; ilişki kurmak, ilişkileri irdelemek, arkadaşlık, sevgililik ve uyum üzerine çok güzel bir film L'ami de mon amie (1987). Paris çevresinde geçen ve hem modern mimarinin ve modern hayatın sürdüğü alanları hem de göl ve doğa ile iç içe yaşanabilen alanları içeren bir bölgeye konuk olmayı sağlayan L'ami de mon amie (1987); ilişkiler konusunda farklı kadınların ve farklı erkeklerin nasıl yaklaşımları ve nasıl düşünceleri olabildiğine, uygun bir kişiye denk gelmenin ne kadar güzel olduğuna dair çok iyi bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0092550/

II. Dünya Savaşı'nın ortalarında, Libya Çölü'nde geçen Sahara (1943); Kuzey Afrika'da üstünlük kurmak isteyen Mihverler'le Müttefikler'in mücadelesinde petrolün, merminin, bombanın değil suyun en önemli kaynak olduğu kavrulan bir ortamda Nazilere direnen birkaç adamın öyküsünü anlatan iyi bir film. Çöl koşullarının bir su savaşına dönüştürdüğü mücadelede insanlık ve insan dışılık öyküsü anlatan Sahara (1943); susuzluğun bir açıdan herkesi aynı insan yaptığı bir ortamda hayatta kalma ve düşmana üstün gelemese bile onu yavaşlatma taktiği uygulamaya çalışma ilkesini benimsemiş bir grup Müttefik askerinin direnişine konuk ediyor izleyicilerini. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0036323/