İyi Ki Filmler Var

Hiç sevgilisi olmamış, 40 yaşında, cahil ve saf yürekli bir köylü ile, verdiği ilan sonucunda onun küçük çiftliğinde çalışmaya başlayan orta yaşlı bir kadını konu alan Under solen (1998); para ya da sadece cinsellik için kurulan sözde ilişkilerin eksikliğinden uzak, tertemiz duyguların olduğu bir dünyanın insancalığına konuk ediyor. Eğitimsizliğin tehlikelerine, kötü arkadaşların kan emici alçaklıklara yeltenmesine; saf duygularla, mahcubiyetle, utanmakla ve anlatamamakla içindeki güzelliği yaşayıp yaşatamayan bir adamın onu anlayan ve seven bir kadınla kurduğu ilişkiye; insana dair güzel duyguların, kirlenmemişliğin buluştuğu, ortaya çıktığı bir öyküye dair Under solen (1998). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0158302/

Bosna Savaşı'na katılan, farklı yerlerde birçok savaşta bulunmuş Amerikan kökenli bir askerin, bir kadın ve bebeğine yardım ederek günahlarından uzaklaşma ve biraz olsun insanlığa hizmet etme çabasında bulunmaya çalışmasına, eski kendisini geride bırakmasına dair, boğazda bir yumru bırakan iyi bir film Savior (1998). Savaşa hizmet eden bir askerin tekrar edip duran şiddetten ve ölümlerden, savaşın anlamsızlığından bıkıp artık biraz olsun insan olabilmeye başlamasına, bir kadını ve bebeğini hayatta tutmaya çalışmasına, alınan zor kararlara, yaşama ve insanlığa tutunmaya dair, etkileyici bir film Savior (1998). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0120070/

Tek kişilik ordu gibi yetiştirilmiş ve adeta robotlaştırılıp göreve yollanmış, hafızası yitik bir casus suikastçının hem yaşamını koruması hem de kim olduğunu araştırması üzerinden ilerleyen, bunlar ancak filmlerde olur tarzı bir öykünün kaliteli bir örneği The Bourne Identity (2002). Bol bol aksiyon, kovalamaca, vurdu kırdı, bu badireyi de atlattı şeklindeki hareketli bir yola çıkaran The Bourne Identity (2002); kimliğini yitirmiş ana kahramanının içine girdiği zorluklardan sıyrılışının, devlet gücü altında arka kapılarda kuralsızlığın ve tamamen çıkarların ön planda olduğu tekinsiz bir dünyanın iyi çekilmiş filmi. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0258463/

İkinci Dünya Savaşı'nın hemen sonrasında, ABD-SSCB-İngiltere-Fransa heyetinden oluşan bir mahkeme tarafından yargılanan üst düzey yetkili Nazileri, onlara yöneltilen suçlamaları, duruşmaları, sorulan soruları ve verilen yanıtları konu alan iyi bir film Nuremberg (2000). Bir mahkeme filmi ve bir tarihsel film olma özelliklerini içeren, süresi konusunda acelesi olmayan değerli bir film olan Nuremberg (2000); üst düzey yetkili Nazilerin suçlamaları nasıl reddettiğini, onlara suçların nasıl hatırlatıldığını, kendilerini savunma biçimini, her iki tarafa yer verip, dramatize ederek anlatmasıyla da iyi bir yapıt. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0208629/

Annesinin, oğlum dahi sendromu ile üzerine titrediği bir harika çocuk, dahilik ilgisinden uzak ve normal bir çocukluk yaşamak için sıradan biri gibi görünmeye karar verir. Bu sırrını sadece, çok sevdiği ve çok zaman geçirdiği dedesi ile paylaşır Vitus (2006) filminde. Çocuğun mesleğini düşünme, onun yaşamını onun seçimine göre değil de kendi beklentilerine göre şekillendirme baskısı altında bırakılan özel bir çocuğun yeteneklerine ve büyüme öyküsüne bol bol müzik ile beraber konuk oluyoruz Vitus (2006) adlı güzel filmde. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0478829/

İsviçre Alpleri'nde yalıtılmış bir yaşam süren dağ insanı bir ailenin trajedisini anlatan Höhenfeuer (1985); bu ailenin sağır oğlu ve genç kızının ilişkisine, dağ yaşamına ve medeniyetten uzaklığa dair. Zengin manzaralar içeren, iyi bir görüntü yönetmenliğine sahip olan Höhenfeuer (1985); yılın farklı dönemlerinde dağdaki bir eve ve bu evin ahalisinin yaşamına, birbirleri ile olan ilişkilerine, aşağıdaki şehir insanlarından uzakta, kendi dünyalarındaki hayatlarına yalın bir anlatımla konuk ediyor izleyicilerini. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0093235/

Fransa'nın doğusunda, İsviçre sınırındaki, karlar altında bir kasabada geçen Les granges brûlées (1973); bir cinayeti soruşturmak üzere burada mesai harcamaya başlayan bir dedektifin, şüphelendiği çiftçi aileyi ziyaretleri üzerinden ilerleyen, ön planında bir polisiye, arka planında ise bir aile draması olan iyi bir film. İşinin önemli parçalarından biri şüphe etmek, varsayım üretmek, araştırmak olan, soğukkanlı bir dedektif ile ailesini bir arada tutmaya çalışan güçlü bir anne arasında kurulan bir tür dostluk üzerinden ilerleyen, karlarla dolu güzel bir film Les granges brûlées (1973). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0070133/

Atom bombası denemesinin yapıldığı bir çölde görülen devasa karıncaların peşine düşen güvenlik güçleri ve bilimciler, insansoyunu tehdit edebilecek bu felaketi önlemeye çalışır Them! (1954)'te. Peki insansoyu kendi varlığını tehdit edebilecek silahlara karşı karıncadan ibret al sözünü hatırlayabilecek midir? Bir bilimkurgu filmini daha iyi hale getiren en önemli noktalardan ikisini; düşünsel derinliği ve eleştiriyi içeren bir yapıt olan Them! (1954) ile tehlikeli ve düşüncesizce üretilmiş silahların neden olabileceği sorunlara karşı bir uyarı niteliği taşıyan bir mücadeleye konuk oluyoruz. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0047573/

İlginç filmlerin yönetmeni Werner Herzog, Antarktika gezisinde hem bu kıtanın bilimci sakinlerini hem de canlılarını ve coğrafyasını klasik bir bilim belgeseli anlatımının dışında, özel bir tür oluşturarak izleyicilerine sunuyor Encounters at the End of the World (2007)'de. Antarktika nasıl bir yerdir, burada geçmişte kimler araştırmalar ve keşifler yapmış, günümüzde nasıl bir yerleşim var, orada çalışan bilimciler hangi yollardan geçip buraya gelmiş ve şimdi neleri araştırmaktadır, bu soğuk ve yalıtık kıtanın fiziki koşulları nasıldır gibi soruların yanıtlarını zengin görüntüler eşliğinde veren, bir tür yolculuk Encounters at the End of the World (2007) belgeseli. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt1093824/

Bir grup erkeğin iyi bir gelir vaadiyle katıldığı, şiddet içermeme koşulu içeren yapay hapishane mahkumluğu ve bu hapishanenin gardiyanlığı görevinde bilimciler deneklerin davranışlarını gözlemler Das Experiment (2001) filminde. Otorite, itaat, başkaldırı, sağduyu gibi kavramlar deneklerde nasıl vücut bulacaktır? Düşündürme yanı baskın olan, sonlarına doğru aksiyon da içeren Das Experiment (2001); bilimcilerin, insanlar üzerindeki deneylerde hangi sınırlarda kalmaları gerektiğinden gücü ele geçirenlerin bunu kullanırken nasıl hastalıklı bir hale bürünebileceğine kadar birçok uca dokunan iyi bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0250258/

Ökkeş Uyanık ve ailesi, hayallerini süsleyen traktörün parasını biriktirmek için, satıp savıp, rivayete göre Taşı Toprağı Altın Şehir (1978) olan İstanbul'a gelir. Cahil ama saf aile burada yozlaşma, çürüme ve uyanıklık adı altındaki ahlaksızlıkla karşılaşır. Harika bir toplumcu film olan Taşı Toprağı Altın Şehir (1978); köyden indim şehre ve gecekondu yaşamı öyküsü üzerinden dört bir yanı sarmış adam kayırmacılık ve adam kazıklamacılık hallerinin öyküsünü başarılı bir şekilde anlatarak önemli eleştirilerde bulunuyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0280416/

Her bir bölümünde Güneş Sistemi'nin farklı noktalarını yakından tanımayı sağlayan, bu gezegenlerin geçmişini, haklarındaki araştırmaları ve oralara yapılmış yolculukları ayrıntılı bir şekilde anlatan, BBC yapımı, 5 bölümlük, ufuklar aşan bir bilim belgeseli The Planets (2019). Güneş'e en yakından en uzağa doğru Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün şeklinde yer alan uzay köşesinde milyarlarca yıllık bir zaman diliminin farklı anlarına uzanan bilim yolculuklarıyla bu gezegenleri tanımayı, haklarında birçok bilgi öğrenmeyi sağlayan, anlaşılır bir üslupla, zengin animasyonlarla anlatımını gerçekleştiren çok değerli bir belgesel The Planets (2019). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt10394800/

Uzay görevlerine insanların yerine robotların gönderilmesinin daha başarılı sonuçlar almayı sağlayacağı öngörüsünün test edildiği bir uçuşta, insan komutan ile robot mürettebat arasında geçenler üzerinden yapay olan ile doğal olanın çatışmasını, yerlerini kaybetmek istemeyenleri ekranlara taşıyan bir bilimkurgu Test pilota Pirxa (1979). Uzay görevlerinde yapay zekaya sahip robotların ne kadar başarı sağlayabileceği sorusu üzerinden ortaya çıkan bir görev uçuşu ile robotların insanları, insanın da robotu değerlendirdiği, doğal olan ile yapay olanın mücadelesine konuk olduğumuz değerli bir film Test pilota Pirxa (1979). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0080010/

18 Mart 1965'te, Belyaev ve Leonov'u içeren araçla gerçekleştirilen ve ilk uzay yürüyüşü ile tarihe geçen Voshod II uçusunu anlatan Vremya pervykh (2017); kozmonotların bu göreve hazırlanma sürecini, görev sırasında ve sonunda yaşadıklarını, komuta merkezi ile olan iletişimlerini bizlere sunuyor. Yer yer belgeselvari bir tarzla bu zorlu ve özel görevin çeşitli aşamalarına konuk olmayı sağlayan Vremya pervykh (2017); uzay aracını tasarlayanlar ve bu araçtaki kozmonotlar üzerinden, yani bir ekip işinin parçalarının bir aradaki çalışması ile beraber insanlık ve bilim adına da önemli olan bu uzay adımına götürüyor bizleri. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt6673840/

İzleyicilerini 12 Nisan 1961'e götüren Gagarin. Pervyy v kosmose (2013); Vostok I görevi kapsamında, uzaya giden ilk insan olan Yuri Gagarin'in (1934-1968) bu yolculuğuna, onun yaşamından ve kozmonotluk sürecinden çeşitli anlarla beraber konuk ediyor bizleri. Soğuk Savaş'ın önemli cephelerinden Uzay Yarışı'nda Rusların önemli başarılar elde ettiği zamanlardan birine, aynı zamanda insanlık ve bilim tarihinin önemli olaylarından birine, hem bu günü hem de bu günün kahramanı kozmonotun yaşamını anlatan bir kurguyla konuk oluyoruz Gagarin. Pervyy v kosmose (2013) adlı güzel filmde. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt2856930/

Jüpiter'in uydusu, bolca buz ve su içerdiği düşünülen Europa'ya yapılan insanlı keşif yolculuğunun belgeselvari bir anlatımı olan Europa Report (2013); bu yolculukta yaşananlar ve burada bulunanlar üzerinden öyküsünü işleyen bir bilimkurgusal beyin fırtınası. Aksiyon yaratma gibi bir kaygı taşımadan, bilimkurgusal bir öykünün bolca gerçekçilik ile beraber anlatıldığı bir film olan Europa Report (2013); insanlı uzay yolculuklarının en uzağını gerçekleştiren bir ekibin başından geçenleri başarılı bir şekilde işliyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt2051879/

Soğuk Savaş'ın önemli rekabeti Uzay Yarışı'nı konu alan Countdown (1967); Ay'a bir an önce gidip rakibine üstünlük kurmayı amaçlayan iki ülkenin acelesini, bu süreçte yaşanan siyasi ve psikolojik baskıyı hem bürokrasi hem de bir astronotun eğitilip göreve çıkması üzerinden anlatan iyi bir film. Astronotu bir birey olarak ele alan ve yaşadığı zorlukları, geçtiği aşamaları detaylı bir şekilde işleyen Countdown (1967); rekabetin önlemlerin ve emniyetin esnemesine izin vermeye başladığı bir ortamda hem bilim hem politika içerisinde geçen bir gerilim. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0062827/

NASA'nın Mars'a insanlı uzay aracı gönderme görevini, sonradan fark edilen bir sorun dolayısıyla iptal edip para ve itibar kaybetmek yerine aracı boş olarak gönderip geri getirmeyi ve alıkoydukları astronotları set çekimi ile Mars'ta yürütmeyi seçen yetkililerin planını, bu planın uygulanması sırasında yaşananlara anlatan iyi bir bilimkurgu Capricorn One (1978). İzlediklerimiz ve gördüklerimiz üzerine düşünmemizi sağlayabilecek cinsten bir çıkış noktasına sahip olmasıyla önem kazanan Capricorn One (1978); çıkar uğruna yapılan sahtekarlıkların, çıkarın insan yaşamının önüne geçişinin uç bir kurgusal örneğini sunuyor. Devletlerin, başkanların, makam sahiplerinin itibarlarını korumak, olumlu bir izlenim yaratmak; sermaye sahiplerininse bunu kaybetmemek için kusurlarını örtbas edip olabildiğince saklamaya çalışmak yönteminin peşine takılıp hiçbir değeri ve kuralı ön plana almadan kendilerini düşünmesini bilimkurgusal bir öyküyle başarılı bir şekilde işleyen bir film Capricorn O...

1977 yılında fırlatılan uzay araçları Voyager I ve Voyager II'nin (önce II, sonra I fırlatılmış; I daha hızlı) yapım sürecini, amaçlarını, yolculuklarını, bu süreçte edinilen verileri ve gerçekleştirilen keşifleri; görev almış bilimcilerle yapılan röportajlarla anlatan bir ufuk açıcı The Farthest (2017). Çok önemli bir tarihsel ve bilimsel olaya, sayesinde açılan pencerelere, insansoyunun öğrenme, merak etme ve keşfetme sürecinin bir parçasına, bilimin güzelliklerine, evrenin akla hayale sığmaz büyüklüğüne, bilinmezliğin içinden çıkartılan birkaç kırıntıya ve tüm bunların verdiği ilhama dair harika şeyler öğrenip, hissedip, düşünmeyi sağlayacak cinsten bir belgesel The Farthest (2017). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt6223974/