İyi Ki Filmler Var

Kulaktan kulağa yayılan, boy boy reklam vermişler nasıl yaş iş olabilir ki diye düşünülen, satıp savıp varı yoğu bankerin faiz vaadine yatıran bankerzedelerin öyküsünü mağdur bir aile üzerinden anlatan, yıllar geçse de değişmeyen sorunlarımıza dair çoook iyi bir film Faize Hücum (1982). Banker ve faiz furyasının, kolay yoldan para kazanma umudunun, çalışmanın ve çalışmamanın, namuslu kalmakla namussuza güvenmenin, toplumsal aldanışın, kötülüklerin bunları yapanların yanına kar kalışının, çekilen acıların harika bir tasvirini yapmayı başaran çok özel ve çok değerli bir film Faize Hücum (1982). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0491999/

Sicilya'nın Palermo kentinde geçen ciascuno il suo (1967); tehdit mektupları alan bir adamın öldürülmesini, kurbanın aydın bir arkadaşının bu cinayetin bir yasak aşk dolayısıyla mı yoksa nüfuzlu birilerinin foyalarının ortaya çıkmaması için mi işlendiğinin izini sürmesini anlatan iyi bir film. Sicilya'ya ve burada geçerli olan mafya, kilise gücü ve yozlaşma düzenine konuk eden A ciascuno il suo (1967); kendi çıkarları için rahatlıkla cinayet işleyebilecek kadar nüfuz kazanmış insanların yer aldığı bir toplumda yaşamanın zorluklarını; bir aydının maruz kaldığı tehditler ve karşılaştıkları üzerinden, kendine özgü bir ton kazanmayı da başararak anlatan değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0061320/

İzleyicilerini 60'lar Amerika'sına götüren High School (1968) belgeseli; bir lisede öğretmenlerin ve öğrencilerin düşüncelerine, eğitimin nasıl verildiğine, aşılanmak istenenlere, kalıplara, ezberlenmiş doğrulara, otoriteye ve ona itaate, otoriteyi sorgulamaya ve onu eleştirmeye, kendi düşünceni dile getirmeye ya da getirememeye dair çok değerli bir yapıt. Eğitim üzerine, taraf tutmaktan ziyade her iki tarafın da düşüncelerine bolca yer vererek anlatımını gerçekleştiren High School (1968); dönemin sosyal yapısını ve sorunlarını, hakim kafa yapılarını, siyasi olayları, rehberliği, bedeni, cinselliği, giyim kuşam ve davranış beklentilerini, ebeveyn-öğrenci-öğretmen ilişkisini içeren, bunlardan birçok kesit sunan iyi bir belgesel. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0064429/

1943'te İtalyanların Müttefikler'le ateşkes yapmasından sonra Nazilerin bu ülkeyi işgalinde Napoli halkının imece usulü ve kahramanca gösterdiği direnişe konuk eden, insani dramları başarıyla anlatan, politik filmlerin adamı Gian Maria Volonté içeren çok değerli bir film Le quattro giornate di Napoli (1962). Alman işgali altında yaşanan korku ve sinmişlik, cesur ve özgürlük isteyen insanların ateşinin yayılmasıyla bir direnişe dönüşür Le quattro giornate di Napoli (1962)'de. Bu direnişten sahneler içeren, bu sahnelerde savaşın yıkıcılığını, insan hayatının varlığı ile yokluğunu, kahramanların insani hikayelerini çok başarılı bir şekilde anlatan bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0056389/

II. Dünya Savaşı'na katılmış, orta yaşlarındaki, ekonomik sıkıntı yaşayan bir tekstil şirketinin sahibi olan bir adamın artık Amerika'ya ve değerlere inanmamaya başlamasına, tutunacak ya da sevecek bir şey bulamamasına, değişime dair çok iyi bir film Save the Tiger (1973). Hem toplumsal değişimi hem de eski bir askerin iş dünyasında artık her şeyi mübah gördüğü yaklaşımını bir arada anlatan Save the Tiger (1973); başkarakterinin bunalımını, savaşın onda bıraktığı izleri, değer sahibi olmayan birine dönüşmeye başlamasını, hala eskiyi temsil edebilen birkaç arkadaşını, nesillerin arasında oluşan uçurumu anlatan, sosyal ve eleştirel yönü zengin, çok değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0070640/

Aile kökenleri mafyayla ilişkili olduğu için bir sendikacının kaybolmasında payı olduğu düşünülen bir adam, gazeteye kendisinin şüpheli olduğunun sızdırılması ve gazetenin bunu haber yapması sonucunda zan altında bırakılır, etik üzerine ve Michael Gallagher'ın çiğnenen onuruna dair çok iyi bir film olan Absence of Malice (1981)'de. Sadece duyumları, dayanaksız iddiaları temel alıp bir zannı haberleştirmenin ya da insanların özel hayatlarına dair bilgileri haberi daha gerçekçi kılar diye paylaşmanın sonuçlarını sorgulayan Absence of Malice (1981); kanıtsız suçlamalara maruz kalıp itibar kaybına uğrayan bir insanın tüm bunlarla ustaca mücadelesini anlatan çok değerli ve Paul Newman'lı bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0081974/

Bir otomobil markasının kusuru sonucunda, düşük bir olasılığa kurban giden insanların hakkını arayan bir avukat, kariyer yapmak isteyen ve bir hukuk şirketinde çalışan kızıyla bu davada karşı karşıya gelir Class Action (1991) filminde. İnsan hayatı ve etik mi yoksa kâr zarar ilişkisi mi kazanacaktır? Çok iyi bir mahkeme filmi olan ve hukuku, avukatlık mesleğini çok başarılı bir şekilde sorgulayan Class Action (1991); doğrunun ya da yanlışın değil de kazanıp kazanmamanın önemli görüldüğü zamanların insanlıktan uzaklığına, bildiği bir yanlışa rağmen bu yanlışın ortaya çıkmamasına çalışan kişilere, gözleri insan değil para görenlere, ruhunu kaybetmişlerle kaybetmemişlere dair çok değerli bir eser. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0101590/

Ana odağı bir balina olan ender filmlerden Free Willy (1993); kimsesiz bir çocuğun bir eğlence merkezinde tutulan bir balinayla kurduğu ilişkiyi, bir hayvanı gösteri ve para malzemesi haline getirme gaddarlığını ve iyiliği konu alan güzel bir film. Denizlerin en dikkat çekici ve özel canlılarından balinaları ve onların modern hayatta insan tarafından uğradıkları zararları konu alan Free Willy (1993); sorunlu bir çocukluk geçiren başkahramanının Willy adındaki balinaya yakınlık duymasını ve ona yardım etme çabasını anlatan değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0106965/

San Francisco'da yaşayan, birbirlerini dün geceden beri tanıyan bir kadın ve bir erkeğin geçirdiği bir güne konuk eden Medicine for Melancholy (2008); kısa süreli ilişkiler ve siyah olmak üzerine, kendine özgü bir film. Bir aşk filmi ve gelip geçici, öylesine ilişkiler hakkında bir film olmasının yanı sıra iki siyah ana karakteri içerişi ve siyah olmak meselesine kafa yoran bir adamın bu konudaki düşüncelerini aktarışı ile de öne çıkan Medicine for Melancholy (2008); büyük paralar harcamadan yapılan, tarz ve atmosfer yaratmayı başaran, aynı zamanda bir şeyler de anlatabilen o güzel filmlerden. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt1133989/

İran'ın Hürmüz Boğazı yakınlarındaki liman kenti Bender Abbas'ta (Abbas Limanı) geçen Davandeh (1984); gemileri, uçakları seven kimsesiz bir çocuğun nadiren de olsa çocukluğunu yaşayabildiği anlara, küçük yaşta büyük zorluklarla mücadelesine, yaşama uğraşına ve koşuşuna, koşanlara atılan çelmelere dair çok iyi bir film. Bir çocuğun bir liman kentinde şişe toplayıcılığından su satıcılığına, su satıcılığından ayakkabı boyacılığına kadar çeşitli işlerle geçimini sağlama çabasına, ona benzer çocuklarla dostluğuna ve mücadelesine, çocuk oyunlarına, okuma yazma öğrenme uğraşına konuk eden özel bir film Davandeh (1984). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0088992/

İçinde bir tiyatro oyunu oynanan o güzel filmlerden olan Opening Night (1977); depresyondaki bir oyuncunun, hazırlandıkları oyunun içine sinmemesi ve bunalımları dolayısıyla yönetmene, yazara, yapımcıya yaşattığı zorluklar, yarattığı belirsizlikler, oyunculuk üzerine değerli bir eser. Bir tiyatro oyununun sahnelenmesi sürecine, sahne arkasına, oyuncu-yönetmen-yapımcı ilişkisine konuk eden Opening Night (1977); derin bir karakter çalışmasını ortaya koyan, orta yaşlarının sonlarına gelmiş ve elinde mesleği dışında bir şeyi olmadığını düşünen bir kadının içinde bulunduğu ruhsal durumu yansıtan iyi bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0079672/

II. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru İtalya'da geçen La ciociara (1960); bombalanan Roma'dan kırsala giden bir anne ve kızının korunma çabasını, bu iki kişinin savaşın buradaki izleriyle karşılaşmalarını, savaşa ve mevcut duruma yerel halktan farklı karakterlerin farklı bakışlarını anlatan iyi bir film. Savaşın vahşetini sıradan insanların ve bir anne ile kızın üzerinden anlatan La ciociara (1960); en çirkin suçlardan birinin, tecavüz suçunun kötülüğünü ve buna maruz kalanların durumunu da gerçekçi bir şekilde işlerken savaştaki bir ülkenin insanları arasına konuk ediyor bizleri. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0054749/

ABD'de bir adada, 1942 yazında geçen Summer of '42 (1971); üç ergenin kadınları tanıma, onlarla ilişki kurma macerasını, kimisinin sadece bir bedene dokunma kimisininse gerçekten sevdiği birine ulaşma çabasını anlatan güzel bir film. Ergenliğin saflığını, ergenliğin deneyimsizliğini, ergenliğini merakını bir arada içeren, Summer of '42 (1971); içli duyguları da dış görünüşün peşindeki eylemleri de birlikte konu alırken savaşın bu adaya da temas ettiği öyküsüyle değerli bir yetişkinleşme filmi. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0067803/

19. yüzyıl sonlarında Avustralya kırsalında geçen The Man from Snowy River (1982); dağ adamı olarak yetişen bir gencin kendisini çiftlikte kanıtlama çabasına, iki kardeşin zıt karakterine, at sevgisine ve hırsa dair iyi bir film. Bol bol at ve bol bol doğa sahnesi içeren, uçsuz bucaksız arazilerde geçen The Man from Snowy River (1982); doğayla uyumlu geleneksel bir yaşam ile maddi değerler üzerine kurulu bir yaşam çatışmasını temeline alırken izleyicilerini dünyanın öbür ucunda bir kovalamacaya, varoluş biçimine konuk ediyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0084296/

Yazılmış en güzel tiyatro oyunlarından birinin, Cyrano De Bergerac'ın modern hayata uyarlanmış bir yorumu olan Roxanne (1987); uzun burnu dolayısıyla çirkin bulunacağını düşünen saf kalpli bir adamın, açılamadığı kadına açılmak isteyen yakışıklı ama romantik olmayan bir adama sufle vererek aşkını ilan etmesine dair. Dış görünüşün, estetik ya da çekici görünümün çok şey demek olduğu ya da bunun öne çıkarılıp durduğu modern dünyaya insanca bir bakışı öneren Roxanne (1987); insanın duygularının, kalbinin, hislerinin, inceliğinin, nezaketinin, zekasının, karakterinin, düşüncelerinin dış görünüşten ne kadar daha büyük ve anlamlı olduğunu anlatan çok değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0093886/

İzleyicilerini 30'ların ortalarındaki Nazi Almanya'sına götüren La caduta degli dei (1969); stratejik öneme sahip bir çelik fabrikasının sahibi olan varlıklı bir ailenin iktidara direnemeyip boyun eğdirilmesini, bu ailenin üyelerinin kendi aralarındaki iktidar mücadelesiyle de kopuşunu ve dönem atmosferini anlatan iyi bir film. Nazi iktidarında insanların gittikçe yozlaşmasını, gittikçe sapkınlaşmasını, insanlıktan çıkmasını ve parti devletinin bu uğurda tek önemli varlık olmasını, ideolojinin ve gücü koruyup artırma çabasının uç boyutlarını sanayici bir ailenin parçalanışı üzerinden işleyen değerli bir film La caduta degli dei (1969). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0064118/

Demokratlar'ın başkan adayı olmak için yola çıkan bir valinin uzun yolculuğuna ekibiyle beraber konuk olduğumuz Primary Colors (1998); inanılan ve umulan ideallerle yalanlar ve hayal kırıklıklarını ahlak bağlamında anlatan öyküsüyle değerli bir film. Bir adayın kampanya sürecini onun yardımcı ekibinin ve eşinin yaşadıklarının gözünden de anlatan Primary Colors (1998); oy ve seçilme için profesyonelleşmiş inançsızlarla hala bazı şeylere inanan ve profesyonel yeteneklere de sahip olan kişilerin politik dünyaya iç yüzünden ve arka kapısından baktığı, gittikçe derinleşen çok yönlü bir öykü. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0119942/

Bağımsızlığını Hollanda'dan alan Endonezya'da özgürlük hareketlerinde rol oynamış Sukarno'nun iktidarının son demlerini yaşadığı zamanlara; Avustralyalı genç ve hırslı bir gazetecinin siyasi haberler yapmak için buraya gelmesi, yerel halktan biriyle ve Batılılarla kurduğu ilişkiler üzerinden konuk eden iyi bir film The Year of Living Dangerously (1982). 1960'ların ortalarındaki Endonezya'nın durumunu ve halkın yaşadığı sorunları Batılıların ve yerli bir aydının gözünden anlatan The Year of Living Dangerously (1982); hem politik yönüyle hem de insanlığa inanan ve yardım etmek isteyen bir adamın hayal kırıklığı üzerinden öyküsünü çok katmanlı şekilde sunarken aynı zamanda gazetecilik ve gazetecilik etiği üzerine de detaylar içeren zengin bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0086617/

Hali vakti yerinde ve büyük bir evde bir arada yaşayan bir ailenin orta yaşlı üç oğlunun sembolik değerler taşıyan karakterlerini, ilkelliklerini, kötülüklerini bu eve bakıcı olarak gelen bir kadından sonra gelişenler üzerinden anlatan iyi bir film Ana y los lobos (1973). Bağnaz, üniforma meraklısı, tacizci üç ayrı ve ilginç ana karakteri içeren Ana y los lobos (1973); bu kişilerin zaaflarına, zayıflıklarına, ilkelliklerine ve annelerine dair bir öykü anlatırken kötülüğü kendilerinde değil de güçlerinin yettiği bir genç kadında bulan yaklaşımlarına dair çarpıcı bir film. Otorite, dini baskı ve yaşanamamış cinsellik gibi olguların pençesinde hayatlarını sürdüren karakterleri bir araya toplayarak sembolik bir anlatım gerçekleştiren Ana y los lobos (1973), dönem İspanya'sının ustaca bir tasviri. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0068207/