İyi Ki Filmler Var

Cezayir Savaşı sırasında Fransa kırsalında geçen Les roseaux sauvages (1994); liseyi bitirmeye hazırlanan dört öğrencinin hayatlarında savaşın, büyümenin, yetişkinliğin ve cinselliğin ne gibi etkileri olduğuna dair güzel bir gençlik filmi. Yetişkinleşme sürecini tamamlamak üzere olan ya da tamamlamış karakterleri içeren Les roseaux sauvages (1994); dört ana karakterinin hangi düşüncelere ve hangi ilgilere sahip olduğuna, kurdukları ilişkilere odaklanarak, okul yaşamı ve büyüme arasında geçen zamanlarda bu insanların hayatlarını etkileyen şeylere konuk ediyor bizleri. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0111019/

Yıllarca hizmetçilik yapan bir kadının kötü bir adamla olan evliliğinde maruz kaldıkları, kızının da bu adamın kötülükleri yüzünden yaşamak zorunda kaldıkları üzerinden iki ölümün sorgulandığı değerli bir film Dolores Claiborne (1995). Genel beklentilerle uyumlu bir görünümü yok diye eşi tarafından hor görülen bir anne, kadına karşı duyduğu önyargı dolayısıyla yeni soruşturmasında eski defterleri açan bir dedektif ve hayatı küçük yaşta birçok zorluk içinde geçmiş genç bir kadının yollarının tekrar kesişip öykülerinin anlatıldığı; suç, soruşturma ve gizem içeren iyi bir film Dolores Claiborne (1995). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0109642/

İnsana, harika bir film izlemenin tebessüm ettiren hazzını bırakan, iyi zaman geçirmenin mutluluğunu yaşatan cinsten Die fetten Jahre sind vorbei (2004); anti kapitalist devrimci üç gencin zengin bir adamı kaçırıp mevcut düzeni ve değerleri sorgulamasını anlatan, isyankârlık üzerine çok iyi bir yapıt. Hırsızlık yapmadan, kimseye fiziksel zarar vermeden eylemlerini gerçekleştirmeye çalışan anti kapitalist devrimci gençlerin işlerinin ters gittiği bir olay, onları bir kapitalistle bol bol zaman geçirmek zorunda bırakır Die fetten Jahre sind vorbei (2004)'te. Gençliğin idealleri, değiştirilmek istenen büyük sorunlar ve eleştiri, bir şeyler yapma ve ülkülere ulaşma inancını ateşli şekilde taşıma üzerine, bol bol sorgulama içeren çok güzel bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0408777/

1910'ların başlarında, eşcinselliğin hukuki olarak suç sayıldığı İngiltere'de geçen Maurice (1987); soylu ailelere sahip varlıklı ve iyi eğitimli iki genç adamın cinsel yönelimlerine göre mi yoksa toplumun beklentilerine göre mi yaşamalı baskısı altında çizdikleri farklı yollar üzerinden bu insanların hayatlarını anlatan çok iyi bir film. I. Dünya Savaşı'nın hemen öncesindeki dönemde geçen Maurice (1987); dönemin soylu ailelerinin ve toplum yapısının beklentilerini başarılı bir şekilde yansıtırken gizli bir yaşam sürmek ve sürekli baskı altında kalmak zorundaki eşcinsellerin karşılaştıkları zorlukları da onları birer insan olarak karşımıza çıkararak anlatıyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0093512/

Köyünden kalkıp gelen cahil ve saf kalpli bir anarşist, Mussolini'yi öldürmek amacındadır Film d'amore e d'anarchia, ovvero 'stamattina alle 10 in via dei Fiori nella nota casa di tolleranza...' (1973)'te. Genelevde çalışan işbirlikçisi ile görüşürken buradaki bir kadına aşık olur.  Dava uğruna ölmeye değer mi? Faşizmi anlatan, bunu yaparken de anarşizmi ve bir dava için, inanılan bir amaç için ölümü göze almayı sorgulayan Film d'amore e d'anarchia, ovvero 'stamattina alle 10 in via dei Fiori nella nota casa di tolleranza...' (1973); genelev hayatını, buradaki kadınların nasıl yaşadığını ve onların da çeşitli amaçları ve duyguları olan insanlar olduklarını İtalyan usulüyle izleyicilerine sunan çok iyi bir yapıt.  Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0070061/

Franco döneminin sonlarındaki İspanya'da geçen Torremolinos 73 (2003)'te; maddi sorunlar yaşayan bir ansiklopedi satıcısı ve eşi, para için, beraber, üreme ansiklopedisinin sadece hayranları için verilen filmlerini yapmaya karar verirler. Tüm bunlar ince bir mizahla güzel bir, film yapma filmi çıkarır ortaya. Bir çiftin yaşayabileceği sorunlardan olan maddi imkansızlıkları ve çocuk sahibi olamamayı dönemin Franco İspanya'sı ile birleştiren Torremolinos 73 (2003); ''cinsellik satar'' mantığıyla hareket eden sermaye sahiplerinin insanı bir insan olarak değil de para getiren bir araç olarak görmesinin zekice bir hicvi. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0339806/

Biri yerli diğeri göçmen iki hayat kadınının dostluğuna konuk olduğumuz, Madrid'de geçen Princesas (2005); birer birey olarak, birer insan olarak hayat kadınlarının yaşamlarına, umutlarına, beklentilerine, maruz kaldıklarına dair hem iyi hem de güzel bir film. Hayat kadınlarını birer cinsel obje olmaktan çıkaran, sadece cinsellikle özdeşleştirerek sunmaktan uzakta yer alan; onların sömürülüşüne, duygularına, sorunlarına, nasıl bir yaşam sürdüklerine uzanan bir öykü ile izleyicilerin karşısına çıkaran değerli bir film Princesas (2005). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0434292/

Yirmi yıldır kayıp olan bir sinema oyuncusunun vakası bir televizyon programına konu olur Cerrar los ojos (2023) filminde. Programa konuk olan bu oyuncunun bir arkadaşı onun kaybını araştırırken ortaya hafıza, anılar, dostluk ve yaşlanma üzerine iyi bir öykü çıkar. Yalın bir tarza sahip, acelesi olmayan filmlerden olan Cerrar los ojos (2023); geçmişe uzanan parça parça bir yolculukla dostluğun ve sinemanın birleştiriciliğinde, bir aktörün gizeminin insani şekilde çözülmeye çalışıldığı bir yapıt. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt21284358/

Bir romanın ortaya çıkış sürecinin filmi olan Swimming Pool (2003); kafa dinlemek için gittiği sayfiye yerinde sinir bozucu bir eşlikçiye maruz kalan bir polisiye yazarının hayal gücüne, kafasında yaratıp uydurduğu bir öyküyü var edişine dair iyi bir yapıt. Edebiyatla ilişkisi bakımından genellikle, yazılmış kitapların filmlerini izlediğimiz sinemanın bu sefer farklı bir örneği ile karşı karşıya olduğumuz Swimming Pool (2003); bir roman nasıl yaratılır, yazar hayal gücünü nasıl kullanır gibi soruların yanıtını kendince verirken Fransa kırsalında bir evde, roman için her şey mübah mıdır diye düşündüren güzel bir kurguya konuk oluyoruz. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0324133/

Yaşlı babalarının bakımı için ne yapacaklarına karar vermek zorunda kalan iki kardeş bu vesileyle bir araya gelir. Abi-kız kardeş çatışması-çekişmesi-kardeşliği ile beraber yaşlılık anlatılıyor The Savages (2007) adlı çok güzel filmde. Hayatın kaçınılmaz yanlarından birini, yaşlılık ve ölüm temasını konu alan The Savages (2007); iyi eğitimli iki insanın, oyun yazarlığı ile ilgilenen iki orta yaşlı kardeşin kişisel yaşamlarındaki sorunlarına, babalarının demansa yakalanmasına ve bununla mücadelelerine, yaşamda alınan kararlara ve gidilmeye çalışılan yollara dair değerli bir yapıt. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0775529/

Bir oyun yazarının, dul bir kadını ve çocuklarını tanıyıp onlarla dostluk kurması, yeni oyununa ilham olur Finding Neverland (2004)'te. Çocuklarla doğru iletişime, çocukların hayal dünyasına, bazı yetişkinlerin nasıl güzel çocuk kalbine sahip olduğuna dair masalsı bir film. Bir tiyatro oyunu yazma sürecini ve bir oyunu hazırlayıp sahneye koyma sürecini içeren Finding Neverland (2004); diğer yanda gerçek hayatta olup biten dramın soğukluğunu içerirken bile umut veren ve iyi hissettiren tarafıyla yaşama ve iyiliğe tutunmak üzerine. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0308644/

Çete lideri bir adam, uzun zamandır görmediği genç oğlunu suçtan elde ettikleriyle cezbeder. Kolay paranın cazibesine aldanan başkahraman, babasının bunu nasıl elde ettiğini gördükçe saptığı bu yoldan uzaklaşmaya çalışır At Close Range (1986)'da. Genç ve kontrolsüz insanların suça nasıl kolay bulaşabildiğinin, onları buna yönlendirenlerin kötülüklerinin ve vicdan sahibi, doğruya yönelmek için çabalayan insanların bu dünyadan koparken peşlerini bırakmayan azılıların öyküsü olan At Close Range (1986); baba-oğul çatışmasını suç dünyası-yasal dünya, kötü-iyi çatışması ile beraber anlatan değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0090670/

Benito Mussolini'nin I. Dünya Savaşı öncesinde tanıyıp evlilik dışı ilişki yaşadığı ve bir çocuk sahibi olduğu Ida Dalser'in, Duce yükseldikçe daha da uzağında tutulmasını ve akıl hastanesine kapatılmasını, o dönemki İtalya'yı konu alan, yaşamöyküsel bir drama Vincere (2009). Bir yasak aşk öyküsü şeklinde başlayan, kendisini sevdiği adama adayan bir kadının trajik yaşamına, maruz kaldığı kötülüğe konuk olmamızı sağlayan Vincere (2009); her yerde resmi olan ama evlilik dışı ilişkisinin ve çocuğunun yüzüne bakmaktan kaçan bir adamın neden olduklarından birini anlatan değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt1156173/

Bir ailenin annesinin ölümüyle birkaç günlüğüne, çağdaş Kuzey'den geleneksel Güney'e gelen üç evlat üzerinden bu ailenin üyelerinin anıları, hayalleri, korkuları ve İtalya'nın sorunları hem duygulara hem de düşüncelere dokunarak çok başarılı bir şekilde anlatılıyor Tre fratelli (1981)'de.  Ülkenin sosyoekonomik yapısının, yaşadığı siyasi sorunların, o ülkenin farklı hayatlar yaşayan ve farklı bakış açılarına sahip vatandaşları üzerinden tartışıldığı politik bir film olan Tre fratelli (1981); bunun yanı sıra, karakterlerinin anılarını yansıtışı, bu karakterlerin hem birbirleriyle olan sohbetleri hem de kişisel hayatlarındaki sorunlarına dair bölümleri ile beraber daha da anlamlı, derin ve hisli hale gelen çok değerli bir yapıt. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0083226/

Çocukluklarında ebeveynini yitirmiş, biri doğup büyüdüğü kasabada bankacılık yapan, diğeri ise orada burada yaşayan iki kardeşin bir araya geldiği birkaç haftaya konuk olduğumuz You Can Count on Me (2000); hayatın içinden sorunlara farklı yaklaşımlara, bu sorunlarla kardeşlerin nasıl yüzleştiklerine, bu kardeşlerin kusurlarıyla bir insan oluşlarına dair iyi bir yapıt. Bir Amerikan kasabasında geçen You Can Count on Me (2000); dışarıdan, örnek gösterilecek şekilde yaşamaya çalışan bir kadınla, gittiği yerlerde hep sorunlara bulaşan, uyum gösteremeyen, özgür ruhlu bir adamın kardeşliğine, kendi yollarını çizerken bile birbirlerinden kopamamalarına, hayata bakış açılarına dair güzel bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0203230/

Hiç sevgilisi olmamış, 40 yaşında, cahil ve saf yürekli bir köylü ile, verdiği ilan sonucunda onun küçük çiftliğinde çalışmaya başlayan orta yaşlı bir kadını konu alan Under solen (1998); para ya da sadece cinsellik için kurulan sözde ilişkilerin eksikliğinden uzak, tertemiz duyguların olduğu bir dünyanın insancalığına konuk ediyor. Eğitimsizliğin tehlikelerine, kötü arkadaşların kan emici alçaklıklara yeltenmesine; saf duygularla, mahcubiyetle, utanmakla ve anlatamamakla içindeki güzelliği yaşayıp yaşatamayan bir adamın onu anlayan ve seven bir kadınla kurduğu ilişkiye; insana dair güzel duyguların, kirlenmemişliğin buluştuğu, ortaya çıktığı bir öyküye dair Under solen (1998). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0158302/

Bosna Savaşı'na katılan, farklı yerlerde birçok savaşta bulunmuş Amerikan kökenli bir askerin, bir kadın ve bebeğine yardım ederek günahlarından uzaklaşma ve biraz olsun insanlığa hizmet etme çabasında bulunmaya çalışmasına, eski kendisini geride bırakmasına dair, boğazda bir yumru bırakan iyi bir film Savior (1998). Savaşa hizmet eden bir askerin tekrar edip duran şiddetten ve ölümlerden, savaşın anlamsızlığından bıkıp artık biraz olsun insan olabilmeye başlamasına, bir kadını ve bebeğini hayatta tutmaya çalışmasına, alınan zor kararlara, yaşama ve insanlığa tutunmaya dair, etkileyici bir film Savior (1998). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0120070/

Tek kişilik ordu gibi yetiştirilmiş ve adeta robotlaştırılıp göreve yollanmış, hafızası yitik bir casus suikastçının hem yaşamını koruması hem de kim olduğunu araştırması üzerinden ilerleyen, bunlar ancak filmlerde olur tarzı bir öykünün kaliteli bir örneği The Bourne Identity (2002). Bol bol aksiyon, kovalamaca, vurdu kırdı, bu badireyi de atlattı şeklindeki hareketli bir yola çıkaran The Bourne Identity (2002); kimliğini yitirmiş ana kahramanının içine girdiği zorluklardan sıyrılışının, devlet gücü altında arka kapılarda kuralsızlığın ve tamamen çıkarların ön planda olduğu tekinsiz bir dünyanın iyi çekilmiş filmi. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0258463/

İkinci Dünya Savaşı'nın hemen sonrasında, ABD-SSCB-İngiltere-Fransa heyetinden oluşan bir mahkeme tarafından yargılanan üst düzey yetkili Nazileri, onlara yöneltilen suçlamaları, duruşmaları, sorulan soruları ve verilen yanıtları konu alan iyi bir film Nuremberg (2000). Bir mahkeme filmi ve bir tarihsel film olma özelliklerini içeren, süresi konusunda acelesi olmayan değerli bir film olan Nuremberg (2000); üst düzey yetkili Nazilerin suçlamaları nasıl reddettiğini, onlara suçların nasıl hatırlatıldığını, kendilerini savunma biçimini, her iki tarafa yer verip, dramatize ederek anlatmasıyla da iyi bir yapıt. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0208629/