İyi Ki Filmler Var

Avusturyalı besteci Gustav Mahler'in (1860-1911) yaşamını kendine özgü bir tarzla, stilize ve estetik şekilde anlatan, aynı zamanda altyazısı Türkçeye yeni kazandırılmış filmlerden olan Mahler (1974); sanatçının yaşadığı dönemden çocukluğuna, eşiyle olan ilişkisinden nasıl çalıştığına kadar çeşitli açılardan bir biyografi sunan iyi bir yapıt. İyi çekimlere, birbirinden özel rüya sekanslarına sahip olan, hem doğa içinde hem de tren içinde geçen bolca sahne barındıran Mahler (1974); bir sanatçıyı geçtiği yollar üzerinden bizlere anlatan, hem sanat yaşamına hem de özel hayatına konuk eden, yaşamının farklı noktalarını görerek onu daha iyi anlamamızı sağlayabilecek nitelikte, kendine özgü bir dil kullanarak var olan değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0071797/

Beyhude: İsa'nın öyküsünü rock opera türünde sunan Jesus Christ Superstar (1973) adlı yapıtın ne kadar güzel, ne kadar harika olduğunu, izlerken ona ne tarifsiz duygular yaşattığını; onu izlememiş olanlara anlatmaya çalışanın, bu eyleminin başarısızlığa mahkûmluğunun tek sözcüklük nitelemesi. Rock müziği ve opera tarzını dini bir konuyu, İsa'nın öyküsünü anlatırken bir araya getiren Jesus Christ Superstar (1973); birbirinden güzel şarkıları ve her bir oyuncusunun yaşarcasına canlandırdığı anları ekran sahnesine taşıyışı, koreografiyi ve felsefi bir derinliği içerişi, kendine özgü yapısı, kadim bir anlatıyı, yapıldığı zamanın ruhuyla bir araya getirişi ile son derece özel bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0070239/

Bezdiri (İngilizcesi mobbing), iş dünyası ve mevkini insanları kendine hizmet ettirmek için kullanmak üzerine bir film olan Swimming with Sharks (1994); büyük bir film yapım şirketindeki bir yetkilinin asistanı olarak işe başlayan bir gencin, çalışanını kölesi gibi gören patronuyla yüzleşmesini ve seçtiği yolları konu alıyor. İş dünyasında yükselmek için başvurulan yöntemlere, makam sahiplerinin kendilerinden aşağı makamdakilere karşı üstünlük gösterilerine, birilerini ezerek ya da kullanarak yükselmeye, kendini beğenmişliğe ve her şeyin kendi etrafında döndüğünü zannetmeye, filmlere ve gerçek hayata, işin insanı değiştirdiği bir düzene dair iyi bir eser Swimming with Sharks (1994). Filmin imdb profili: https://www.imdb.com/title/tt0114594/

İdamlarda kullanılmak üzere elektrikli sandalye geliştiren, sonrasında iğneli ve gazlı infazlar için de iş teklifleri alan bir adamın tüm bunların ardından Holokost inkarı davasında uzmanlığı dolayısıyla görüşüne başvurulmasını ve değişen hayatını anlatan iyi bir belgesel Mr. Death: The Rise and Fall of Fred A. Leuchter, Jr. (1999). İdam cezasını, idamın uygulanma şeklini ve aracını, bunun üzerine kafa yoran bir adamın geliştirdiği ürünleri, kendisiyle yapılan röportajlar eşliğinde anlatan, hem mekanik kısma hem de yaptığı işi bu adamın nasıl gördüğüne değinen; idam ürünleri ürettiği için Holokost'u inkar eden yayınlar yapan bir kişinin davasında gazla idam alanındaki uzmanlığı dolayısıyla görüşüne başvurulan ve Polonya'ya gidip incelemeler yapan, ardından inkarcı olan bu kişinin ilginç hayatı, yaptıklarının sorgulanışı ve farklı tarafların görüşleri anlatılıyor özel bir belgesel olan Mr. Death: The Rise and Fall of Fred A. Leuchter, Jr. (1999)'da. Filmin imdb profili:  htt...

Sinemada genellikle saha çatışmalarına ve ABD açısından konuk olduğumuz Vietnam Savaşı'nı; II. Dünya Savaşı sonrasındaki arka planı ve savaşa giden süreç üzerinden anlatan, birçok gazeteci ve yetkili ile yapılmış röportajlarla zengin arşiv görüntülerini bir arada içeren çok iyi bir belgesel In the Year of the Pig (1968). Vietnam Savaşı'nın çokça tartışıldığı ve sürdüğü bir dönemde yapılan In the Year of the Pig (1968); Vietnam tarafını biraz daha tanımak, ABD'nin yanlışlarına dair eleştirilere konuk olmak, savaşın kötülüğü üzerine bir kez daha ders almak ve acı bir tarihe konuk olmak açısından oldukça değerli bir belgesel. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0064482/ Filmin Türkçe altyazısı:  https://www.opensubtitles.org/tr/subtitles/12798834/in-the-year-of-the-pig-tr

Yıldırım çarpması sonucu teknesi yanan bir adam sigorta şirketinden poliçesinin karşılığı olan parayı talep eder ama şirket yaşanan olayı Tanrı'nın İşi kategorisinde gördüğü için ödeme yapmaz. Sigorta şirketi ve dolaylı olarak Kilise dava edilir The Man Who Sued God (2001) filminde. Modern dünya ve modern hukuk ile burada ilahi göndermelerle terim oluşturulan durumlardan birinin nasıl karışıklıklara yol açtığına dair, düşündürücü yanlara sahip, sigorta şirketlerinin poliçeyi ödememek için attıkları taklalar ve kullandıkları arka kapılar hakkında eleştirel ve keyifli bir film The Man Who Sued God (2001). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0268437/

II. Dünya Savaşı'nın sonundan başlayarak sonraki on yılda dünyada yaşanan gelişmelere, üretilen daha güçlü bomblara, Soğuk Savaş'a ve nükleer saldırı korkusuna, tüm bunların Amerikan toplumu üzerindeki etkilerine, kültüre ve yaşama dokunuşuna dair, bol bol arşiv görüntüsü ve propaganda filmi içeren çok değerli bir belgesel The Atomic Cafe (1982). Atom bombası testinden bu bombayı atan askerle röportaja, diğer bombaların geliştirilmesine ve bunların test edilmesi sırasında yaşananlara, nükleer saldırı tehdidi altında yaşanan iki kutuplu dünyada halkın bu konuda bilinçlendirilmesi için yapılanlara, silahların korkunç güçlerine ve bunların çok yönlü etkilerine dair zengin ve iyi bir belgesel The Atomic Cafe (1982). Bu silahlar bir güç mü yoksa bir zafiyet mi, bu silahlar yararlı mı yoksa zararlı mı, bu silahlar koruyor mu yoksa korunacak ya da koruyacak bir şey kalmıyor mu gibi sorular üzerine düşünmeyi sağlayabilecek nitelikte bir belgesel. Filmin imdb profili:  https://www.imdb....

Amerikalı bir diplomat, eşinin doğumda yitirdiği çocuğunun acısını ona yaşatmamak için aynı saatlerde doğan kimsesiz bir çocuğu evlat edinir. Sonrasında tuhaf, gizemli, Hristiyan anlatısında yer alan çeşitli kehanetler, içinde bulunulan modern zamanlarda gerçekleşmeye başlar The Omen (1976) filminde. Dini anlatıyı temel alıp bundan iyi bir korku filmi çıkarmayı başaran The Omen (1976); bir büyükelçinin yüzleşmekten kaçındıklarını ve yüzleşmek zorunda kaldıklarını, modern dünyanın düşüncelerine mi yoksa dini anlatıya dayanarak sunulmuş çözümlere mi başvurmak arasındaki ikilemini anlatan değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0075005/

Gizemli aramalarla tetiklenen, kendilerinin bile öyle olduğunu bilmeyen Sovyet ajanları ABD'de çeşitli saldırılar gerçekleştirir Telefon (1977) filminde. Bu, kontrolleri dışındaki saldırıları tetikleyen adamı bulmak üzere bir KGB ajanı görevlendirilir. Soğuk Savaş ve casusluk üzerine özgün ve çok iyi bir film. Casusluğun farklı boyutlarını ele alan, görevi veren tarafından da kolayca gözden çıkarılabilen bu insanların kelle koltuktaki hayatlarına konuk eden, tek taraflı ya da çift taraflı oynama seçeneğini göz önünde bulunduran, düşmana dair çeşitli senaryolar kurup detaylı tuzaklar hazırlamanın ileri bir seviyesini başarılı bir şekilde anlatan; düşünceler, duygular, emirler ya da şartlanmalar sonucunda gerçekleştirilen eylemlere konuk eden çok değerli bir film Telefon (1977). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0076804/

İzleyicilerini 60'lar Amerika'sına götüren High School (1968) belgeseli; bir lisede öğretmenlerin ve öğrencilerin düşüncelerine, eğitimin nasıl verildiğine, aşılanmak istenenlere, kalıplara, ezberlenmiş doğrulara, otoriteye ve ona itaate, otoriteyi sorgulamaya ve onu eleştirmeye, kendi düşünceni dile getirmeye ya da getirememeye dair çok değerli bir yapıt. Eğitim üzerine, taraf tutmaktan ziyade her iki tarafın da düşüncelerine bolca yer vererek anlatımını gerçekleştiren High School (1968); dönemin sosyal yapısını ve sorunlarını, hakim kafa yapılarını, siyasi olayları, rehberliği, bedeni, cinselliği, giyim kuşam ve davranış beklentilerini, ebeveyn-öğrenci-öğretmen ilişkisini içeren, bunlardan birçok kesit sunan iyi bir belgesel. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0064429/

II. Dünya Savaşı'na katılmış, orta yaşlarındaki, ekonomik sıkıntı yaşayan bir tekstil şirketinin sahibi olan bir adamın artık Amerika'ya ve değerlere inanmamaya başlamasına, tutunacak ya da sevecek bir şey bulamamasına, değişime dair çok iyi bir film Save the Tiger (1973). Hem toplumsal değişimi hem de eski bir askerin iş dünyasında artık her şeyi mübah gördüğü yaklaşımını bir arada anlatan Save the Tiger (1973); başkarakterinin bunalımını, savaşın onda bıraktığı izleri, değer sahibi olmayan birine dönüşmeye başlamasını, hala eskiyi temsil edebilen birkaç arkadaşını, nesillerin arasında oluşan uçurumu anlatan, sosyal ve eleştirel yönü zengin, çok değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0070640/

Aile kökenleri mafyayla ilişkili olduğu için bir sendikacının kaybolmasında payı olduğu düşünülen bir adam, gazeteye kendisinin şüpheli olduğunun sızdırılması ve gazetenin bunu haber yapması sonucunda zan altında bırakılır, etik üzerine ve Michael Gallagher'ın çiğnenen onuruna dair çok iyi bir film olan Absence of Malice (1981)'de. Sadece duyumları, dayanaksız iddiaları temel alıp bir zannı haberleştirmenin ya da insanların özel hayatlarına dair bilgileri haberi daha gerçekçi kılar diye paylaşmanın sonuçlarını sorgulayan Absence of Malice (1981); kanıtsız suçlamalara maruz kalıp itibar kaybına uğrayan bir insanın tüm bunlarla ustaca mücadelesini anlatan çok değerli ve Paul Newman'lı bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0081974/

Bir otomobil markasının kusuru sonucunda, düşük bir olasılığa kurban giden insanların hakkını arayan bir avukat, kariyer yapmak isteyen ve bir hukuk şirketinde çalışan kızıyla bu davada karşı karşıya gelir Class Action (1991) filminde. İnsan hayatı ve etik mi yoksa kâr zarar ilişkisi mi kazanacaktır? Çok iyi bir mahkeme filmi olan ve hukuku, avukatlık mesleğini çok başarılı bir şekilde sorgulayan Class Action (1991); doğrunun ya da yanlışın değil de kazanıp kazanmamanın önemli görüldüğü zamanların insanlıktan uzaklığına, bildiği bir yanlışa rağmen bu yanlışın ortaya çıkmamasına çalışan kişilere, gözleri insan değil para görenlere, ruhunu kaybetmişlerle kaybetmemişlere dair çok değerli bir eser. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0101590/

Ana odağı bir balina olan ender filmlerden Free Willy (1993); kimsesiz bir çocuğun bir eğlence merkezinde tutulan bir balinayla kurduğu ilişkiyi, bir hayvanı gösteri ve para malzemesi haline getirme gaddarlığını ve iyiliği konu alan güzel bir film. Denizlerin en dikkat çekici ve özel canlılarından balinaları ve onların modern hayatta insan tarafından uğradıkları zararları konu alan Free Willy (1993); sorunlu bir çocukluk geçiren başkahramanının Willy adındaki balinaya yakınlık duymasını ve ona yardım etme çabasını anlatan değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0106965/

San Francisco'da yaşayan, birbirlerini dün geceden beri tanıyan bir kadın ve bir erkeğin geçirdiği bir güne konuk eden Medicine for Melancholy (2008); kısa süreli ilişkiler ve siyah olmak üzerine, kendine özgü bir film. Bir aşk filmi ve gelip geçici, öylesine ilişkiler hakkında bir film olmasının yanı sıra iki siyah ana karakteri içerişi ve siyah olmak meselesine kafa yoran bir adamın bu konudaki düşüncelerini aktarışı ile de öne çıkan Medicine for Melancholy (2008); büyük paralar harcamadan yapılan, tarz ve atmosfer yaratmayı başaran, aynı zamanda bir şeyler de anlatabilen o güzel filmlerden. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt1133989/

İçinde bir tiyatro oyunu oynanan o güzel filmlerden olan Opening Night (1977); depresyondaki bir oyuncunun, hazırlandıkları oyunun içine sinmemesi ve bunalımları dolayısıyla yönetmene, yazara, yapımcıya yaşattığı zorluklar, yarattığı belirsizlikler, oyunculuk üzerine değerli bir eser. Bir tiyatro oyununun sahnelenmesi sürecine, sahne arkasına, oyuncu-yönetmen-yapımcı ilişkisine konuk eden Opening Night (1977); derin bir karakter çalışmasını ortaya koyan, orta yaşlarının sonlarına gelmiş ve elinde mesleği dışında bir şeyi olmadığını düşünen bir kadının içinde bulunduğu ruhsal durumu yansıtan iyi bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0079672/

ABD'de bir adada, 1942 yazında geçen Summer of '42 (1971); üç ergenin kadınları tanıma, onlarla ilişki kurma macerasını, kimisinin sadece bir bedene dokunma kimisininse gerçekten sevdiği birine ulaşma çabasını anlatan güzel bir film. Ergenliğin saflığını, ergenliğin deneyimsizliğini, ergenliğini merakını bir arada içeren, Summer of '42 (1971); içli duyguları da dış görünüşün peşindeki eylemleri de birlikte konu alırken savaşın bu adaya da temas ettiği öyküsüyle değerli bir yetişkinleşme filmi. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0067803/

19. yüzyıl sonlarında Avustralya kırsalında geçen The Man from Snowy River (1982); dağ adamı olarak yetişen bir gencin kendisini çiftlikte kanıtlama çabasına, iki kardeşin zıt karakterine, at sevgisine ve hırsa dair iyi bir film. Bol bol at ve bol bol doğa sahnesi içeren, uçsuz bucaksız arazilerde geçen The Man from Snowy River (1982); doğayla uyumlu geleneksel bir yaşam ile maddi değerler üzerine kurulu bir yaşam çatışmasını temeline alırken izleyicilerini dünyanın öbür ucunda bir kovalamacaya, varoluş biçimine konuk ediyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0084296/

Yazılmış en güzel tiyatro oyunlarından birinin, Cyrano De Bergerac'ın modern hayata uyarlanmış bir yorumu olan Roxanne (1987); uzun burnu dolayısıyla çirkin bulunacağını düşünen saf kalpli bir adamın, açılamadığı kadına açılmak isteyen yakışıklı ama romantik olmayan bir adama sufle vererek aşkını ilan etmesine dair. Dış görünüşün, estetik ya da çekici görünümün çok şey demek olduğu ya da bunun öne çıkarılıp durduğu modern dünyaya insanca bir bakışı öneren Roxanne (1987); insanın duygularının, kalbinin, hislerinin, inceliğinin, nezaketinin, zekasının, karakterinin, düşüncelerinin dış görünüşten ne kadar daha büyük ve anlamlı olduğunu anlatan çok değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0093886/