İyi Ki Filmler Var

II. Dünya Savaşı sırasında Mısır'ın liman kenti İskenderiye'ye konuk olduğumuz Iskanderija... lih? (1979); ergenliğinin sonundaki, oyuncu olmak isteyen Yahya'nın bu tutkusunun peşindeki öyküsünü ve onun ailesiyle çevresinin, yerel halkın savaşta nasıl cephe aldığını, neler yaşadığını anlatan güzel bir film. Dramdan ziyade komediyi ön plana alan bir tarza sahip olan Iskanderija... lih? (1979); hem bir gencin oyunculuğa, tiyatroya, sinemaya, müzikallere olan tutkusunu anlatmasıyla hem de bunu Nazilerin kapısına dayandığı bir şehirde, savaşın iyiden iyiye hissedildiği bir ortamda geçenleri yansıtmasıyla değerli bir film. Savaş sırasında öğrencilerden aristokratlara, siyasetçilerden İngiliz askerlere, grev yapan liman işçilerinden komünistlere, vatanseverlerden paranın peşinde gidenlere kadar birçok kişinin, hayatın öyküsünü anlatan çok katmanlı bir film Iskanderija... lih? (1979). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0077751/

Dürüst bir polis bu vasfıyla uyuşturucu baronu olarak muhbirlik yapma görevine özel olarak seçilir Ardh el-Khof (1999) filminde. Ülkede yaşanan siyasi değişimler boyunca görevine devam eden bu adam, yaptıklarının işe yarayıp yaramadığını sorgularken gerçek bir baron ve kötü olmanın yarattığı vicdani, ahlaki, akli çatışmalar içerisinde hayatını sürer. Bir polisin ömrü boyunca sürmesi planlanan bir görevini konu alarak hem muhbirliğin zorluklarını hem de kötü olma özgürlüğünün yasal kalkanını giymiş olmanın verdiği gücü kullanabilme imkânının neden olduklarını anlatan Korku Diyarı (1999); uyuşturucu dünyasının derinlerine sızan bir öyküye sahip, hem bir suç dalına hem de bir polisin içinde kaldığı ikilemlere, bir yandan da tasfiyelerin yaşanabildiği bir devlet kurumunda ucu açık uzun vadeli planların belirsizliğine dair düşündürücü bir senaryoyla baş başa bırakıyor izleyicilerini. Daha çok Amerikan Sineması'nda örneklerini gördüğümüz cinsten bir konu ile öyküsünü anlatmaya başlayan A...

Beyrut'ta geçen L'insulte (2017) filminde bir Hristiyan Lübnanlı ile bu ülkede yaşayan bir Müslüman Filistinli arasındaki hakaret ve özür tartışması mahkemeye taşınır. Bu mahkeme ülkenin 20. yüzyılın ikinci yarısında yaşadığı siyasi sorunları, çatışmaları ve iç savaşı taraflar arasında yeniden konuşmaya vesile olurken davacı ve davalı ülkedeki iki ucu temsil etmeye başlar.  Hem bir mahkeme filmi olan hem de Lübnan'ın yakın tarihine dair çok iyi bir eser olan Hakaret (2017); nefretin, düşmanlığın, yaşanmış acıların neden olduklarının başarılı bir şekilde anlatıldığı, tarihsel ve politik bir konuyu insancıl bir şekilde işleyen değerli bir eser. İç savaşın, nefretin, düşmanlığın bir ülkeyi nasıl bölebildiğini, nasıl harap hâle getirebildiğini, nasıl yaşanmaz kıldığını, bunun nasıl derin yaralar açabildiğini izleyicilerine hatırlatan, ders alınması gereken birçok noktayı içeren bir film L'insulte (2017). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt7048622/

12. yüzyılda Müslümanların hakimiyeti altındaki Endülüs'te geçen Al-massir (1997) filmi; filozof, hekim, kadı ve halifenin dostu İbn Rüşd'ün (1126-1198) kitaplarını yakmak isteyen düşünce karşıtları ile aydınlıktan yana olanların mücadelesini konu alan, insancıl ve değerli bir eser. Müslümanlarla Hristiyanların çekişme hâlinde olduğu ve her iki tarafta da kitapları ve onları yazanları dışlayıp yakanların bulunduğu bir dönemde geçen Al-massir (1997) filmi; bir biyografi ve tarih anlatırken aynı zamanda aydınlanmaya övgü ve davet içeriyor. Aydın olmanın sorumluluğu ve aydınların toplum için önemi, karanlığın çoğaldığı yerde oluşan körlüğün tehlikesi de günümüzde de devam eden birçok sorunu içeren bu kıymetli eserin içerdikleri arasında. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0119629/

Tunus'ta geçen Asfour Stah (1990) filmi; ergenlik çağına yaklaşmış bir erkek çocuğunun büyüme, kadınları ve hayatı tanıma hikâyesini ülke kültürü, gelenekleri ile beraber anlatan çok güzel bir eser. Bir ülkenin kültürünün, orada hakim olan geleneklerin ve yaşam biçiminin insanların hayatını nasıl doğrudan etkilediğinin güzel bir örneği olan Asfour Stah (1990) filmi; yaşanan coğrafyanın yaşattıklarının yanı sıra insanın içindeki doğal yanlara dair de bir eser. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0090665/

Batı Afrika'da geçen Timbuktu (2014) filminde kökten dincilerin egemenliğinde yaşamaya başlamış ve bunun sonucunda çoğu topraklarını terk etmiş yöre halkından geriye kalanların yeni düzende nasıl olaylarla karşı karşıya kaldığı, bu olayların yeni hukuk düzeninde nasıl yargılandığı yalın ve etkileyici bir şekilde anlatılıyor. Dinî egemenlik altında yaşamaya dair bir bakış açısı sunan Timbuktu (2014) filmi aynı zamanda aslında yöresel dillerin hakim olması gereken ama yaşanmış sömürgecilik faaliyetleri sonucunda bu yöreye ait olmayan dilleri de konuşmak zorunda kalan insanların baskı altında geçen yaşamlarının öyküsü. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt3409392/

Mısır'ın önemli yönetmeni Yusuf Şahin'in El Naser Salah el Dine (1963) eseri; izleyicilerini din temelli çatışmaların yoğunluğundaki 12. yüzyılın son çeyreğine götüren, Selahaddin Eyyubi'nin kutsal şehir Kudüs'ü geri alışını, Haçlılara karşı gerçekleştirdiği savunmayı, liderliğini ve insanlığını anlatan epik, tarihsel, biyografik, değerli bir film.  Sinemada daha çok, hakkındaki Cennetin Krallığı (2005) filmi ile bilinen Selahaddin Eyyubi'yi Arapça konuşurken, Arap coğrafyasından çıkan değerli bir filmle izlemek ve tanımak, Haçlılarla Müslümanlar arasındaki çatışmaya insancıl bir pencereden konuk olmak için kıymetli bir seçim El Naser Salah el Dine (1963) filmi. Eserin Türkçe altyazısı kolay bulunamıyor. Bu nedenle link bırakmak isterim (altyazı kötü durumda ve bir sinemaseverin yeni çeviri yapması gerek):  https://www.opensubtitles.org/tr/subtitles/8935623/saladin-tr Bu da altyazı ile uyumlu Youtube linki (videoyu indirip altyazıyı video dosyasına ekleyerek izleyeb...

Tunus'ta çölde geçen El-haimoune (1984) filminde bir köye öğretmen olarak atanan genç bir adam bu köydeki çocukların bir lanete tutulduğunu öğrenir ve köyün büyüğünden öğrendikleri ile bu laneti ortadan kaldırmaya çalışır masalsı ve tasavvufi yanları da içeren eserde. Kostümleri ve müzikleri ile de dikkat çeken bir eser olan Çöl İşaretçileri (1984), öğretmeni arayan bir devlet görevlisinin geleneksel bir yaşam süren bu insanların arasında devleti ve devletin kanununu temsil ederken oradaki yaşama ne kadar yabancı olduğunu da gösteriyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0086934/

Nesillerdir hakim oldukları topraklardaki gizli mumya mezarlığındaki lahitlerde yer alan altınları satarak geçinen bir kabilenin lideri değişir ve yeni lider bu asalaklığa son vererek mezar taşlarını okumayı ve korumayı bilen insanlara bu tarihi eserleri emanet eder Al-mummia (1969) filminde. 1881'de Dayr Al-Bahri'deki mumyaların saklandığı yerin keşif öyküsüne dayanmakta olan hikâyesiyle önemli bir konum kazanan Mumya (1969) filminde; üzerinde yaşadıkları toprakların kendilerine emanet bıraktığı kültürden ve birikimden bihaber olan bir kabilenin yaşadığı lider değişikliği sonucunda çeşitli önemli mumyaların lahitleri yetkililerin eline geçer. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0064703/

Yapıldığı yıl Altın Palmiye ödülünü de alan Ahdat sanawovach el-djamr (1975) filminde İkinci Dünya Savaşı ve yakın ilerisindeki, sömürgeci Fransa hakimiyetindeki Cezayir'e ve bu ülkenin insanlarının zorluklarla geçen özgürlük arayışına konuk oluyoruz. Kuraklık, salgın hastalık, sefalet ve mahkûmiyet halinde yaşayan Cezayir halkını izleyicilerine anlatan Ahdat sanawovach el-djamr (1975) filmi, uyanış ve başkaldırı yaratmaya çalışan karakterleri ile beraber bu ülkenin bağımsızlık mücadelesini başarılı bir şekilde anlatıyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0072782/

1995 yılında, iç savaşın sürdüğü Cezayir'de bir hamamda geçen À mon âge je me cache encore pour fumer (2016) fiminde; kadınların yaşamında erkekler tarafından oluşturulan zorluklara, kadın dayanışmasına, zıt dünya görüşlerinin çatışmasına ve dinî motivasyonlarla insanların yaşamlarına zorbaca karışan kişilere dair dramatik bir hikâye anlatılıyor. Cezayir'in insanlarını ve bu ülkeyi bir nebze olsun tanımamıza yardım eden, özgürlükten alıkonularak yaşamak zorunda bırakılan kadınların hikâyesine konuk olmamızı sağlayan ve hem yöresel hem de evrensel anlamlar içeren, zorbalığa karşı çıkan değerli bir film Bu Yaşta Hâlâ Saklanarak Sigara İçiyorum (2016). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt6210808/

6 yıl hapse mahkûm edilmiş olan genç Malik El Djebena, Korsika mafyasının Araplara karşı hakimiyetindeki bir hapishanede Korsikalılar tarafından kullanılır ancak kulak ile boynuz arasındaki ilişki yeni bir boyut kazanır Un prophète (2009)'da. Peygamber (2009), eğitimsiz bir adamın gözlerini açmaya başladığı; kullananlar, kullanılanlar dünyasını ve yapılan seçimlerin şekillendirdiği yaşamları anlatan iyi bir hapishane ve suç filmi. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt1235166/

Batı Şeria'da yaşayan Filistinli bir köylü olan Emad Burnat, işgal ettiği topraklarında İsrail'in onlara yaşattığı zulümleri, köy halkıyla beraber gösterdikleri direnişi 2005'ten 2010'a kadar beş farklı kamera ile kaydeder; objektif oldukları için şiddetin hedefi olan bu kameralar Filistinlilerin şiddete karşı sesi olur Five Broken Cameras (2011) belgeselinde. Sinemanın anlamını yitirdiği, gerçeğin tamamen ortada olduğu ve zulme uğrayan saf insanların arasında bir kamera ile bulunduğumuz bir belgesel Beş Kırık Kamera (2011); ta ki kameralar kırılana ve azimle görüntüleri kaydetmeye devam edene kadar. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt2125423/

Venezuelalı uluslararası anti emperyalist terörist, Çakal Carlos namlı Ilich Ramirez Sanchez'in 70'lerdeki ve 80'lerdeki eylemlerini, Filistin Halk Kurtuluş Cephesi için gerçekleştirdiği OPEC üyesi ülkelerin bakanlarının rehin alınması olayını, kurduğu örgütü, çeşitli ülkeler tarafından kullanılışını anlatan üç bölümlük bir eser Carlos (2010). Özellikle 70'ler ve 80'lerdeki siyasi ortam, Orta Doğu ve Avrupa, Arap ülkelerinin politikaları, Doğu Almanya, SSCB gibi ülkelerin konumları ve tüm bunların içerisinde çeşitli eylemler gerçekleştiren bir teröristin hayatı üzerinden çağdaş dünya tarihine arka pencereden bir bakış sunuyor izleyicilerine Carlos (2010) filmi. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt1321865/

Ülkesindeki savaştan kaçan Suriyeli Halit Türkiye üzerinden Avrupa'ya geçiş yapar ve kendisini Finlandiya'da bazı iyi insanların arasında bulur Toivon tuolla puolen (2017) filminde. Sığınmacılık ve göçmenlik sorununu güncel bir şekilde işleyen Aki Kaurismäki, ülkesinin insanları üzerinden bu önemli konuya dair sıcak bir hikâye sunuyor izleyicilerine Umudun Öteki Yüzü (2017) filminde; kendi tarzından ödün vermeden. Blogtaki Kaurismäki filmleri için tıklayınız . Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt5222918/

West Beyrouth (1998) iç savaş sonucu Doğu ve Batı olmak üzere ikiye bölünen Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta farklı kültürlerin ve farklı görüşlerin ortaya çıkardığı düşmanlığın sonuçlarını, savaşa rağmen ülkelerini terk etmek istemeyen bir ailenin ve ergenlik dönemlerini yaşayan gençlerin gözünden etkileyici bir şekilde anlatıyor. Merkezine 1975 ile 1990 yılları arasında yaşanan Lübnan İç Savaşı'nı alan Batı Beyrut (1998) filmi bu savaşın etrafında yaşamlarını sürdürmeye çalışan insanların yaşadıkları dramları ve her şeye rağmen yaşanmaya devam eden hayatın birçok yanını çok güzel bir şekilde izleyicilere aktarıyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0157183/

Kendisine merkez olarak Kahire İstasyonu'nu alan filmde üç ana karakter üzerinden işlenen; güçlüyü, güçsüzü, güzeli, çirkini, kavuşanı ve kavuşamayanı içeren bir hikayeye tanık oluyoruz. Film, farklı yaşam tarzlarının ve farklı dünya görüşlerinin birbirleriyle çatıştığı bir manzara da sunmayı başarıyor. Bab el hadid (1958)'in yönetmeni Yusuf Şahin filmin başkarakterlerinden biri olan topal, fakir bir gazete satıcısı Qinawi'yi canlandırıyor. Qinawi'nin adeta takıntılı bir şekilde aşık olduğu, hayallerini süsleyen gazoz satıcısı güzel Hanuma istasyonda hamal olarak çalışan ve daha iyi çalışma şartları için bir sendika kurulması gerektiğini savunan Abu Siri ile evlenmek üzeredir. Qinawi'nin yalnız geçen hayatı; parasızlığı ve topallığı yüzünden herkes tarafından değersiz görülmesi onu içine kapanık bir hale sürüklemektedir. Kendi arzularını odasına taşıdığı posterlerle ve istasyondaki kadınlara karşı yabani bakışlarıyla yansıtan Qinawi Hanuma'yı onunla evlenmek...