İyi Ki Filmler Var

Ankara'da geçen, pavyonda çalışan bir klarnetçinin ve ailesinin geçim sıkıntısını konu alan, geçinmek için başvurulan ya da seçilen yollara konuk eden, halkın durumunu ve yaşadığı zorlukları gözler önüne seren, gecekondu yaşamı ve alt sınıflardan insanların hayatı üzerine toplumcu ve çok iyi bir film Düttürü Dünya (1988). Sosyal sorunlardan yurdun kanayan yaralarına, sınıf atlama hayalinden namuslu kalıp kalamamaya, sevdiğin işi yaparak geçinemeyip zorunda kalınan işlere yönelmeye, değer görmeyen değerlilere ve eder kazanmış değersizliklere dair; halkın içinde, halkın arasında; başkent ve önemli bir kent olmasına rağmen sinemamızda orada geçen çok film olmayan Ankara'da geçen değerli bir eser Düttürü Dünya (1988). Filmin imdb proffili:  https://www.imdb.com/title/tt0252405/

Kulaktan kulağa yayılan, boy boy reklam vermişler nasıl yaş iş olabilir ki diye düşünülen, satıp savıp varı yoğu bankerin faiz vaadine yatıran bankerzedelerin öyküsünü mağdur bir aile üzerinden anlatan, yıllar geçse de değişmeyen sorunlarımıza dair çoook iyi bir film Faize Hücum (1982). Banker ve faiz furyasının, kolay yoldan para kazanma umudunun, çalışmanın ve çalışmamanın, namuslu kalmakla namussuza güvenmenin, toplumsal aldanışın, kötülüklerin bunları yapanların yanına kar kalışının, çekilen acıların harika bir tasvirini yapmayı başaran çok özel ve çok değerli bir film Faize Hücum (1982). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0491999/

Alt katta oturan, saf yürekli ve yoksul bir sinema emekçisi ile eşinden şiddet gören iki çocuklu karşı komşusu sorunlarına beraber katlanıp kendi yollarını çizerler Üçüncü Sayfa (1999) adlı çok iyi filmde. Gazetelerin adı çıkmış sayfalarından birinde görülebilecek cinsten bir öyküyü, bu tip bir öykünün olası bir senaryosunu filme dönüştüren Üçüncü Sayfa (1999); sinema filmleri ile gerçek hayatı bir sinema filminin içerisinde bir araya getirirken maruz kalınan sorunlara çözüm üretme, bunları bertaraf etme ve tüm bunlar arasında kalan insana dair saf duygular hakkında özel bir yapıt. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0208606/

Ökkeş Uyanık ve ailesi, hayallerini süsleyen traktörün parasını biriktirmek için, satıp savıp, rivayete göre Taşı Toprağı Altın Şehir (1978) olan İstanbul'a gelir. Cahil ama saf aile burada yozlaşma, çürüme ve uyanıklık adı altındaki ahlaksızlıkla karşılaşır. Harika bir toplumcu film olan Taşı Toprağı Altın Şehir (1978); köyden indim şehre ve gecekondu yaşamı öyküsü üzerinden dört bir yanı sarmış adam kayırmacılık ve adam kazıklamacılık hallerinin öyküsünü başarılı bir şekilde anlatarak önemli eleştirilerde bulunuyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0280416/

Müziğin insanın sesi, kimliği olmasını anlatan, zengin arşiv görüntülerine ve röportajlara sahip harika bir hazine niteliğindeki Aşk, Mark ve Ölüm (2022) belgeseli; Türkiye'den Almanya'ya çalışmak için giden insanlarımızın misafir işçiliğini, gurbet hayatını, maruz kaldıkları yabancı düşmanlığını, zorlu çalışma koşullarını, orada doğup büyüyen nesilleri şarkılar üzerinden konu alıyor. Türk-Alman ilişkilerine dair son derece zengin sosyal, kültürel, evrensel, politik ve sanatsal bir motife sahip Aşk, Mark ve Ölüm (2022); gurbete giden işçilerin çektikleri sıkıntıları, oraya tutunma çabalarını ve aşağı görülmelerine karşı çıkıp ben de insanım ve benim de anlatacaklarım var demelerini 60'lardan günümüze uzanan bir yolculukla, bol bol müzikle, müziklerin ve onların içindeki sözlerin anlatımıyla izleyicilerine sunuyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt13588944/

Necip Fazıl'ın aynı adlı oyunundan uyarlanan Reis Bey (1990); acımasız ve katı bir yargıcın verdiği yanlış bir idam kararının ardından kendisini, mesleğini, suça ve suçluya yaklaşımını sorguladığı, düşündüren, merhamet ve bağışlamayı hatırlatan iyi bir film.  Adaletin belirsizliği, suçlu sanılanın bazen gerçekten suçlu olup olmadığının bilinmesinin zorluğu, yanlış verilen kararların yargıcın vicdanında yarattığı baskı; suçlulara ve suçlara yönelik yeni bir yaklaşımı benimseyen bir yargıcın insancıl bir değişim yaşaması ile anlatılıyor Reis Bey (1990) filminde. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt1279180/

Rıfat Ilgaz'ın romanından uyarlanan, II. Dünya Savaşı'nın sonlarında geçen Karartma Geceleri (1990); kitapları ve yazıları sakıncalı bulunan, solculuktan aranan aydın bir öğretmenin işkenceden ve kötü muameleden korunmak için kaçak hayatı yaşamasını, polisin tutumunu, sevdiklerinin ve dost bildiklerinin ona karşı yaklaşımını anlatan iyi bir film. II. Dünya Savaşı sırasında yaşanan zorlukların ve yoklukların içindeki bir ülkede aynı zamanda sakıncalı bulundukları için kötü muameleye, baskıya maruz kalan insanların çektiklerini, işkence suçunu ve bir kaçağın yaşadığı zorlukları konu alan değerli bir film Karartma Geceleri (1990). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0200762/

Kemal Tahir'in aynı adlı romanından uyarlanan Kurt Kanunu (1991); 1926 yılında yaşanan Atatürk'e suikast girişiminin hemen öncesini, sonrasını, kaçakların saklanmasını ve yakalanmasını, yargılanma sürecini İttihatçı ana karakterler üzerinden anlatan tarihsel ve politik, dolu dolu, iyi bir film. İttihatçıların ve eski İttihatçıların bakış açısından cumhuriyetin ilk yıllarına, yeni düzene karşı çıkıp bunu değiştirmek isteyenlere ve bu düzeni korumak için alınan önlemlere, önemli bir tarihsel olaya konuk olmamızı sağlayan Kurt Kanunu (1991); suikast planını, bunda payı olanları ya da adı geçenleri, motivasyonlarını, derin arka planı ve zengin tartışmaları ile anlatan değerli bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0289267/

İstanbul'daki ailesinden uzaklaşıp hayatını kurmak için İznik'te mesleğini icra eden eğitimli, zarif bir öğretmen olan Gönül ile buranın yerlisi, İstanbul'da yaşamını kurmak isteyen, bu nedenle babasıyla çatışan Kemal birbirine aşık olur; kasaba kültürünün ve kasaba değerlerinin yerini şehrin geçim şartlarına bıraktığı bir değişim zamanında, güzel Kırlangıç Fırtınası (1985) filminde. Eski ile yeninin kadim çatışmasını, değişimin ve dönüşümün içinde sıkışmış karakterleri, baba ile oğulun uyuşmayan planlarını, belirsizliği, aşka düşmeyi, gençliğin heyecanını, sağduyuyu ve düşünceliliği, anlayışı, iş kurup bu işi sürdürememenin hayatı altüst etmesini bir arada içeren, bir kasabanın yakınlığını ve sıcaklığını yaşatan, bir şehrin büyüklüğünün ve öğütücülüğünün soğukluğunu hissettiren çok değerli bir film Kırlangıç Fırtınası (1985). Etkilenmek, tanışmak, aşık olmak, hayaller kurmak, birçok güzelliği yaşamayı ummak; evlilik ve geçim derdi sonrasında eski değerleri ve sıcaklığı unu...

Şarköy'de bir balıkçı kasabasında hapis sonrası denetimli günlerini yaşayan Cemal ve İstanbul'da pavyonda çalışan İnci tanışıp aşık olurlar; sevgiye ve nefrete, iyiliğe ve kötülüğe, hoşgörüye ve düşmanlığa dair çok güzel bir film olan Yarınsız Adam (1987)'de. Bir balıkçı kasabası filmi ve bir kan davası filmi olma özelliğini bir arada taşıyan Yarınsız Adam (1987); içerdiği güzel manzaralar ve birbirinden güzel görüntülerin ve müziklerin yanı sıra son derece insancıl bir ilişkiyi anlatışı, bu ilişkideki kadının, geçmişi dolayısıyla kasabada ötekiye dönüşme dışlanmasıyla karşılaşmasını ve sağduyu ile sevginin buna karşı koymasını anlatan, çok değerli bir yapıt. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt1371727/

İşleri kesat giden bir ayakkabı tamircisi ve iki oğlu yoksulluktan kurtulmak, yeni bir iş kurmak için ailecek pamuk tarlasında çalışmaya giderler. Asabi ve herkese çatan baba ile çocukları arasındaki çatışmayla derinleşen, ırgatların yaşadığı zorlukları konu alan çok iyi bir aile draması Eskici ve Oğulları (1991). Esnafların, tarım işçilerinin yaşamını anlatan, yoksulluğun yaşamı yaşanmaz kıldığı şartlar altında hayatlarını sürmeye çalışan karakterleri içeren Eskici ve Oğulları (1991); gazi bir babanın parlayıp sönen öfkesi, ailesinin onun bu öfkesinden çektikleri hakkında çok iyi bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt1365022/

1900'lerin başlarında İstanbul'da geçen İhtiras Fırtınası (1984); Jön Türkler'den yana olan nüfuzlu bir gazinin aydın bir gazeteci ile bu uğurda kurduğu dostluğu, gazetecinin gazinin kızları ile kurduğu ilişkiyi, bu dönemde yaşanan siyasi gelişmelerle beraber anlatan bir melodram. Yıldız Suikastı, II. Meşrutiyet'in İlanı gibi tarihsel olayları da içeren İhtiras Fırtınası (1984); eskinin hürriyet isteyen gazetecisinin yeni mebus olmasını, bu kişinin bu yollardan geçerken akıl ve gönül yoluyla kurduğu ilişkileri işleyen, melodram özellikleri taşıyan bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0291261/

İskenderun'da geçen, Macit Koper'in yazdığı, Atıf Yılmaz'ın yönettiği, Cahit Berkay'ın bestelediği, Türkan Şoray ve Cihan Ünal'ı içeren Seni Seviyorum (1983); yıllar sonra tekrar karşılaşan bir çifti, aralarındaki eski saflığın anılarıyla yeniden yeşeren bir aşkı konu alan, aynı zamanda pavyon kültürüne dair olan güzel bir film. Kendisine seçtiği yerle ayrıksılaşan, yurdun farklı yerlerinde çekilmiş filmlerimizin azlığını hatırlatan Seni Seviyorum (1983); pavyonlardaki yaşama, buranın müdavimlerine ve buralarda yaşamlarını sürmeye çalışan kadınlara, 80'ler Türkiye'sine, insanın saf ve temiz duygularına dair değerli bir eser. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0263978/

Adana kırsalında geçen, emekliliği yaklaşmış, yıllar önce eşini kaybetmiş ve yıllardır oğlunu usanmadan arayan, oğlun hükümete karşı geldi yanıtını aldığı yetkililere sesini duyurmaya çalışan bir Demir Yolları çalışanının dramını konu alan çok iyi bir film Küf (2012). Yalınlığı ile çarpıcılığı artan, kendi hâlinde yaşayagiden yalnız bir ana karakteri içeren Küf (2012); inatla yetkililere mektup yazan ve yetkililerin ilgisizliği, azarı ile karşılaşan dul ve evladını arayan bir adamın bu süreçte yaşadıklarını bu kişinin iş yaşamı, dar arkadaş çevresi ile beraber işleyen oldukça değerli bir eser. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt2384530/

Muzaffer İzgü'nün (1933-2017) çocukluğunu anlatan, Adana'da geçen Zıkkımın Kökü (1993); biz eskiden ne kadar güzel filmler yapıyormuşuz dedirten, iç ısıtan ve mutlu eden öyküsüyle yöredeki yaşama ve kültüre yoksul bir ailenin çalışkan çocuğunun yaşadığı zorluklar ve başından geçenler üzerinden konuk ediyor bizleri.   Küçük Muzaffer'in, namıdiğer Muzo'nun yoksul ailesinin çektiği sıkıntılar, onun okuma azmi, çevresine karşı duyarlılığı, saflığı, pırıl pırıl yüreği Zıkkımın Kökü (1993)'te içten bir dille, başarılı bir şekilde anlatılıyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0479570/

II. Meşrutiyet'in ilanının (1908) hemen öncesinde ve sonrasında, çoğunluğu sarayda geçen Harem Suare (1999); dönemin siyasi atmosferinden ve tarihsel olaylarından ziyade haremde yaşayan kişilerin hayatlarına ve ilişkilerine odaklanarak öyküsünü anlatan masalsı bir film. Haremde yaşayan kadınların ve görevlilerin birbirleri ve padişahla nasıl bir ilişkileri olduğuna, burada nasıl bir konumda olduklarına; çöküş dönemindeki ve çeşitli sorunlarla mücadele içindeki bir imparatorluğun başındaki padişahın haremine yaklaşımına, II. Meşrutiyet'ten bir süre sonra haremin dağıtılmasına ve buradaki insanların savruldukları yönlere, geçmişte kalmış anıların masalsı bir şekilde su yüzüne çıkmasına dair özel bir film Harem Suare (1999). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0179841/

Gecekondu mahallesi sakinleriyle, sitelerde ve gökdelenlerde oturanlarla yapılan röportajlarla anlatımını gerçekleştiren Komşu Komşu! Huuu! (2015) belgeseli; İstanbul'un yapılaşamama ve kentleşememe sorunlarına, komşuluk ve mahalle kültürüne, otopark yerine 10 daire daha koyarım zihniyetine dair çok değerli bir belgesel. Seçtiği görüntülerle şehrin göbeğindeki uçurumları çarpıcı bir şekilde göstererek öyküsünü sunan Komşu Komşu! Huuu! (2015); sınıf farklılıkları, yaşama biçimleri, aynı kentte bambaşka hayatlar yaşama, düzensiz düzen ve düzenli düzensizlik, kentsel dönüşüm gibi konuları irdeleyerek güncel sorunlarımıza dair çok değerli şeylere konuk ediyor bizleri. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt4044100/ Filmin izleme bağlantısı:  https://www.youtube.com/watch?v=v4k7JLTQY9E