İyi Ki Filmler Var

Bir trafik kazasında bir çocuğun ölümüne neden olan orta yaşlı bir adamın ona karşı son derece korumacı olan annesinin, oğlunun ceza almaması için uğraşmasını, anne oğul ilişkisini, yozlaşmışlıklardan yararlanarak çıkarını koruma çabasını anlatan, iyi bir gerçekçi dram Pozitia copilului (2013). İhmal sonucunda birilerine zarar veren ama bundan sorumluluk duymak yerine bundan kaçmayı ve ceza almamak için her türlü yolu denemeyi uygun gören düşmüş insanlara, bu düşmüşlüğe izin veren bir ortama, evlat acısını yaşayan yoksul bir ailenin üzüntüsüne dair değerli bir film Pozitia copilului (2013). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt2187115/

Çavuşesku Romanya'sında geçen Balanta (1992); bir ülkeyi yönetenlerin o ülkenin sıradan vatandaşlarının yaşamları üzerinde ne gibi etkileri olabileceğinin, bu etkilerin ülkenin ve kurumlarının dört bir yanına yayılışının ve bu ortamda var olmaya çalışmanın, kara komedi türünde filmi. Nitelikli insanların yükselemediği, partiden ya da partiyle yakın olanların okuma yazma bilmeseler dahi yükseldiği bir ortamda geçen Balanta (1992); ülkeyi çepeçevre sarmış liyakatsizliğin, baskının ve bezdirici bürokrasinin içerisinde kendi yollarını bulmaya, kendi seslerini çıkarmaya çalışanların öyküsü. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0103969/

Gençlerin ülkeden ayrılmak ya da zengin biriyle evlenmek, babalarınsa evlatlarına torpil yaptırmak istediği bir dönemde Romanya'da geçen Terminus paradis (1998); yaşamda istediklerini bulamamış bir genç erkekle bir genç kadının birbirine denk gelişini, zorlu ilişkilerini konu alan iyi bir film. Sorunlu bir ailede büyümenin zorluklarını yaşayan genç bir adam ve maddiyat dolayısıyla nişanlı olan bir kadın birbirinden etkilenir Terminus paradis (1998) filminde. Genç adamın ailesinden kopuşu ve askere gitmeye karar verişi, askerde baskı altında kalışı ve sevdiği kadına olan tutkusu onun başına buyruk karakterini daha da tetikler. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0151479/

Hepsi Çavuşesku dönemindeki (1965-1989) Romanya'da geçen öykülerden oluşan Amintiri din epoca de aur (2009); parti devleti yönetimi altında yaşamanın zorluklarına dair trajikomik ve dramatik efsaneleri anlatan, doğrudan ideolojiye ya da ideolojinin birey yaşamındaki etkilerine odaklanan parçalardan meydana gelen iyi bir film.  Komünist Parti ve lideri Çavuşesku önderliğindeki Romanya'da yoldaşların neler yaşadığını birbirinin devamı olmayan ama belli bir bütünün parçalarını oluşturan filmcikler ile anlatan Amintiri din epoca de aur (2009); bürokrasiye ve ideolojinin koyup uygulamaya çalıştığı kurallara; çocuklardan yetişkinlere, işçilerden gençlere kadar toplumun farklı kesimlerinden sıradan insanların bu dönemde neleri deneyimlemek zorunda kaldığına değinen değerli bir yapıt. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt1422122/

Romanya'nın ulusal kahramanlarından olan, Eflak voyvodalığı unvanını aldığı Osmanlı'yla savaşan, atalarının bağı bulunan Boğdan ile Erdel'i de ülkesiyle birleştirmek isteyen hükümdarın yaptıklarını anlatan; iyi bir tarihsel, yaşamöyküsel, destansı film Mihai Viteazul (1971). 1590'lardan 1601'e kadar uzanan süreç içerisinde Eflak, Boğdan, Erdel bölgesini (günümüzde Romanya, Moldova, Transilvanya) bir araya getirip kendi güçlü ülkesini kurmak isteyen bir hükümdarın yaptıklarını ve uğradıklarını 3 saat 20 dakikalık bir süre içerisinde anlatan değerli bir eser Mihai Viteazul (1971). Dönemin siyasi şartlarını, motivasyonlarını ve din odaklı ayrışmayı başarılı bir şekilde anlatan Mihai Viteazul (1971); Müslüman dünyasını temsil eden Osmanlı ile Hristiyan dünyasını temsil eden Avrupa arasında kalmış, önemsiz görülen bir bölgenin liderinin kendi ülkesini bağımsız kılma çabasını, gerçekleştirdiği savaşları ve arkasından gerçekleştirilen hamleleri izleyicilerine gösteriyor. A...

SSCB baskısı altında yaşayan Romanya'da, İkinci Dünya Savaşı sonrasında bir köyde geçen Nunta muta (2008) filminde bir düğünün Stalin'in ölümüyle ilan edilen yasa denk gelmesi sonucunda köy halkı bu düğünü yine de yapmaya çalışır. Baskı altında yaşamanın ve ideolojinin acımasızlığının komedi ile beraber dramatik anlatımı olan Sessiz Düğün (2008) filmi, otoriteyi önemsemeyen köylülerin kendi yaşamlarını sürmeye devam etme çabasını ve otoritenin o köye kadar ulaşmasını konu alıyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt1194620/

Babasının sevdiği bir şarkıcıyı bulmak üzere Romanya'ya giden bir Fransız genç, bu araştırma sırasında çingenelerle yaşayarak onların hayatını, kültürünü deneyimler ve onlardan biri olur Gadjo dilo (1997) filminde. Müzik dolu trajik Çılgın Yabancı (1997) filmi, kaybettiklerini dans ederek gömen, düğünlerde çalgıcılık yapan, eğitimsizlik ve zor şartlar altında yaşayan bir azınlık gruba ve ona karşı duyulanlara dair sıcak bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0122082/

Sınıf farklarının açıldığı bir Romanya'da geçen Filantropica (2002) filminde yoksul sınıfta yer alan yazar adayı bir edebiyat öğretmeni, hayatını ekonomik imkânsızlıkları aşarak yaşamak isterken Hayırseverler Derneği'nin bir tür reklam yazarı ve pazarlamacı olan başkanı ile tanışır. Paranın gücünün ve ekonomik zorlukların yıkıcı etkisinin komedi dolu bir anlatımı olan Filantropica (2002), insanları ve onların duygularını kullanarak bu acımasız dünyada yükselmeye çalışan kişilerin öyküsü. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0314067/

Modern yaşamdan uzakta ve kendilerini dine adayarak yaşayan üyelerden oluşan bir manastırda geçen Dupa dealuri (2012) filmi, içine şeytan girdiği varsayıldığı için dini yöntemlerle şeytandan arındırılmaya çalışılan bir kadının yaşadıklarını ve bu olayın modern dünyadaki yankılarını gerçekçi bir üslupla anlatıyor. Yetimhanede büyümüş iki arkadaş bir manastırda bir araya gelerek yaşamaya devam ederler ancak bu arkadaşlardan birisi kendisini manastıra adarken diğeri arkadaşını alıp buradan gitmek istemektedir Dupa dealuri (2012) filminde. 21. yüzyılda da varlığını sürdüren bağnazlık ve cehaletin bilgi ve kanunla çatıştığı bir film Tepelerin Ardında (2012). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt2258281/

Başrolünde Juliette Binoche'un yer aldığı Code inconnu: Récit incomplet de divers voyages (2000) adlı bu Michael Haneke filminde, Fransa temsili üzerinden merkez Avrupa'daki yabancı düşmanlığı ve insanların birbirlerine yabancılaşması üzerine iyi bir eser izliyoruz. Bolca kesintisiz sekansla, farklı milletlerden ve farklı ırklardan karakterlerle yabancıları bize gösterişiyle, zaman zaman yer verdiği gerilimle, Fransa'da yaşayan yerli ve yabancı kişiler farklı ve zaman zaman kesişip birbirini tamamlayan hikâyelerle Bilinmeyen Kod (2000) filminde karşımıza çıkıyor.  Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0216625/

Kızının liseden mezun olmasına sadece birkaç sınav kalmış olan bir baba, onun daha iyi bir yaşam sürmesi umuduyla İngiltere bursunu kazanabilmesine yardım etmek ister ve sonucun nasıl elde edildiğinin değil, sonuca ulaşmanın önemli olduğu çarpık bir toplum düzeninin içine çeker izleyicileri Bacalaureat (2016) filminde. Romanya'da geçen, ne yazık ki kendi ülkemizle de birçok olumsuz ortak yan taşıyan ve evrensel bir konuyu işleyen Mezuniyet (2016) filmi; yetişkinlerin ve yetişkinlik yolunda ilerleyenlerin yaşamlarını, ülkesindeki çarpıklıkları göstermekten de çekinmeyen bir yönetmenin gözünden sade ve gerçekçi bir şekilde sunuyor bizlere. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt4936450/

1987 yılının Romanya'sında geçen 4 luni, 3 saptamâni si 2 zile (2007) filminde Otilia, yurttaki oda arkadaşı Gabi'nin kürtaj olabilmesi için ona yardımcı olur. Yasak olan ve dolayısıyla yasa dışı yollarla yaptırılmak zorunda kalınan kürtaj için bu iki genç arkadaş, bir diğer arkadaşlarının tavsiyesi üzerine bu işlemleri gerçekleştiren bir erkekle anlaşırlar. Oldukça gerçekçi bir şekilde hikâyesini anlatan 4 Ay, 3 Hafta ve 2 Gün (2007) filmi kadın erkek ilişkileri, çaresizlik, kadın sorunları, cinsellik gibi konularda düşündürtmeyi başaran etkileyici bir eser. Film 2007 yılında Altın Palmiye Ödülü'nü kazanmaya da layık görülmüş. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt1032846/

60'lı yaşlarını yaşayan yalnız bir adam olan Lazarescu Dante Remus kendisini iyi hissetmez ve evine ambulans çağırarak hastane hastane dolaştırılmaya maruz kalır. Romanya'da geçen ve ne yazık ki ülkemizde de sık sık yaşadığımız bazı sorunları gözler önüne seren Moartea domnului Lãzãrescu (2005) filmi ülkedeki sağlık sistemini ve yaşlılığın, bir hastalığa yakalanmış olmanın acı yanlarını son derece gerçekçi bir şekilde, sadelik ve doğallık içerisinde anlatıyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0456149/