İyi Ki Filmler Var

Portekizli bir tarih öğretmeni kızına uygarlıkları anlatmak için deniz yolunu tercih eder; Lizbon, Marsilya, Napoli, Atina, İstanbul, Kahire ve Aden'e gemi yolculuğu ile bilgi dolu bir seyahat yaşanır Um Filme Falado (2003) filminde. Tarih, kültür, dil, din; uygarlıkların doğuşu, gelişimi ve eserleri gibi konular öğretmenin küçük kızının meraklı soruları ile annesi tarafından aydınlatılır; tüm bunların zenginliği ve öğrenmenin güzelliği uygarlığın tehditlerinden biri ile karşılaşır Um Filme Falado (2003) adlı güzel filmde. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0364093/

Lizbon'a gelen bir gemi işçisi, burada öylece vakit geçirirken ve Cenevre'deki sevgilisine mektuplar yazarak hayatını anlatırken kaldığı oteldeki bir işçi kadınla ilişki kurar; kendine özgü tarzı ve bir mekân olarak kenti kullanışıyla öne çıkan Dans la ville blanche (1983) filminde. Başrolünde Bruno Ganz'ın ve Lizbon'un yer aldığı Dans la ville blanche (1983); orta yaşlarını yaşayan bir denizcinin aklındaki ve kalbindeki sisler arasında dolaştığımız, bir ilişkinin oluşmasına, yaşanmasına ve devam edememesine konuk olduğumuz bir aylak adam öyküsü. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0085400/

Brezilya'da yer alan ve zamanında Latin Amerika'nın en büyük hapishanesi olma özelliğini taşımış, 7 binden fazla mahkûmun bulunduğu bir hapishanedeki yaşama bir doktorun anılarıyla konuk olduğumuz, iyi bir film Carandiru (2003). Mahkûmların buraya nasıl geldiklerine dair birçok hikâyeye, bir doktorun AIDS ile mücadelesine, tutkluların sosyal yaşamına, yetersiz imkânlara, acımasız cezalara ve müdahalelere dair, gerçeklerden yola çıkılarak yapılmış bir film Carandiru (2003). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0293007/

Bağımsızlığını 1975 yılında Portekiz'den alan güneybatı Afrika ülkesi Angola'ya konuk olduğumuz Sambizanga (1972) filmi; yerli halkın örgütlenmesini önlemeye çalışan sömürgecilerin yaptıklarını, bu ülkenin insanlarının yaşayışını ve özgürlük arayışını başarılı bir şekilde anlatıyor. Angolalıların kendi aralarında örgütlenmeye çalışmasını, ülkelerimi özgür kılma mücadelesini yalın bir tarzla bizlere anlatmaya çalışan Sambizanga (1972); polis tarafından alıkonulan bir adamın başına gelenleri, eşini korkusuzca arayan bir kadını ve ülkenin yakında kazanacağı bağımsızlığın yanmaya başlayan meşalesini bizlere gösteriyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0069214/

Bir tren istasyonunda arzuhalcilik yapan emekli bir öğretmen, mektubunu yazdırmasından sonra annesi hayatını yitiren bir çocuğun kayıp babasını bulmasına yardımcı olmaya çalışır Central do Brasil (1998) filminde. Brezilya'nın düşük gelir seviyesine sahip insanlarını konu alan Central do Brasil (1998), büyük şehirden daha küçük şehre doğru ilerleyen yolculuğunda farklı karakterleri de tanımamızı sağlarken aynı zamanda mektup yazmanın duygusal ve insancıl boyutuna da vurgu yapıyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0140888/

Bizlere yoksulluk ve varsıllığın kol gezdiği ancak (birçok yer gibi) bir türlü orta yolu bulup el ele tutuşamadığı Sao Paulo ve Rio de Janeiro'yu gösteren Pixote: A Lei do Mais Fraco (1981) filminde yetim çocukların ve ergenlerin itildikleri zorlu yaşama savaşına konuk oluyoruz. Dramatik ve trajik bir eser olan Pixote: En Güçsüzün Yaşam Savaşı (1981) filmi yozlaşmış yetimhane yöneticilerinin ve çalışanlarının yol açtığı sorunlardan Brezilya'daki kimsesiz ve sokaklarda yaşayan milyonlarca çocuğun zorlu yaşamına kadar derin, uyaran ve gösteren, bir yandan da anne gibi kucaklayan bir hikâyeye konuk ediyor kendilerine ebeveyn ve yaşayacak yer arayan yetimleriyle. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0082912/

Eşeğinin iyileşmesi için adadığı adağı yerine getirmek üzere yaptığı haçı çiftliğinden şehirdeki kiliseye kadar sırtında taşıyan Ze, rahip tarafından adağı dine uygun bulunmadığı için içeri alınmaz ve bu durum şehirde büyük bir ilgi uyandırır O Pagador de Promessas (1962) filminde. Dinin toplumdaki yeri, saf bir insanın adağını yerine getirme çabası, basın, çıkarcılar, sınıf farkları ve otoriteler arasında geçen hikâyesinde Verilen Söz (1962) filmi etkileyici bir öykü anlatıyor. Bu değerli film 1962 yılında Altın Palmiye Ödülü'ne de layık görülmüş. Trajik bir olayın toplumsal ilgi çekmesi ile ilgili bazı açılardan ortaklıklara sahip bir film için:  Ace in the Hole (1951) Filmin izleme linki (Youtube video indirme siteleri aracılığıyla indirip aşağıdaki altyazı ile izleyebilirsiniz):  1. Parça  -  2. Parça Filmin altyazısı:  https://turkcealtyazi.org/sub/271553/o-pagador-de-promessas.html Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0056322/

Meşhur Rio Karnavalı döneminde geçen Orfeu Negro (1959) filminde mitolojik bir hikâye olan Orpheus ile Eurydike'nin aşkına Brezilyalıların eğlence ve renklilik dolu yaşayışları içerisinde konuk oluyoruz. Film 1959 yılı Altın Palmiye Ödülü'nü kazanmaya da layık görülmüş. Orpheus ve Eurydike'nin yanı sıra Hermes ve Kerberos gibi başka mitolojik kahramanların da birer detay olarak yer aldığı Siyah Orpheus (1959) eseri fakir hayatlarında önemli bir yer tutan Rio Karnavalı'na hazırlanan insanların müzik ve dans dolu mutluluklarına yer veriyor. Eserde, denize yakın yerlerde yaşayamayan ve favelalarda hayatlarını sürdüren fakir yerel halk içerisinden iki kahraman, Orpheus ile Eurydike bu özel miti modern dünyada Brezilyalı olarak yaşıyorlar. Miti tanımak ve filmi daha iyi anlamak için aşağıda Azra Erhat'ın Mitoloji Sözlüğü'ndeki ilgili maddeden alınmış olan bilgileri okuyabilirsiniz. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0053146/

Hayatını fotoğrafçılığa adamış Sebastião Salgado'nun muhteşem çalışmalarını, dünya ve insanlık hakkındaki düşüncelerini bu belgeselde bulabilirsiniz. The Salt of the Earth (2014) en kötüyü ve en güzeli gözler önüne seren harikulade bir belgesel.  Filmin imdb profili: http://www.imdb.com/title/tt3674140/