İyi Ki Filmler Var

1920 yılında ABD'de iki İtalyan ve anarşist göçmen işçinin cinayet ve soygunla suçlanması sonucunda 7 yıl boyunca süren yargılama, kimliklerine ve dünya görüşlerine duyulan nefretle beraber ortaya çıkan hukuk ayıbı, bunu engellemek için seferber olan insanlar anlatılıyor Sacco e Vanzetti (1971) adlı çok iyi filmde. Hukuka ve adalet sistemine politikanın, nefretin, ayrımcılığın bulaşması, taraflı yargılama ve siyasi sonuçlar elde etmek için suçlu oldukları kanıtlanamamasına rağmen insanları bu uğurda kurban etmek üzerine olan Sacco e Vanzetti (1971); ne yazık ki gerçek bir olayı anlatan, mevcut düzene aykırı bulundukları için siyaseten mahkûm edilen iki adamın hikâyesi. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0067698/

Birkaç yüzyıl önce Portekizlilerin yakarak zaptettiği bir Antiller adasında, 19. yüzyılın ortalarında geçen Queimada (1969); adayı kontrol etmek isteyen İngilizlerin bir adam göndererek yerel halkı Portekizlilere karşı isyana teşvik etmesini, 10 yıl sonrasındaysa isyan kahramanının tehdit oluşturması dolayısıyla bu sefer de onun ortadan kaldırılması için yapılanları anlatan, sömürgecilik üzerine çok iyi bir film. Sömürgecilik tarihinde yaşanmış birçok acı olayı kurgusal bir ada üzerinden ekranlara taşıyan Queimada (1969); tarihin tekerrürünü, gücün maşalarını ve bu maşaların yaktığı masumları sinema aracılığıyla izleyicilerine anlatan; başrolünde Marlon Brando'nun, müziklerinde Ennio Morricone'nin yer aldığı harika bir film. Beyaz adamın sömürmek için bir adayı zaptedişi, uygarlığı vahşet için kullanışı, siyah adamın onurlu mücadelesi, kötülüğün galip gelişi, insanlığın utancı... Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0064866/

Yönetmeni Giuseppe Tornatore, başrolü Marcello Mastroianni, müzisyeni Ennio Morricone olan Stanno tutti bene (1990); yaşlı bir babanın çocuklarını ziyaret etmek üzere çıktığı yolculukla onların hayatlarının umduğu gibi gidip gitmediğini öğrendiği, anılarını tekrar yaşadığı çok güzel bir film. Yaşlılık, ebeveyn olmak ve çocuk yetiştirmek, çocuklarının bir yerlere gelmesi için çabalamak, onların aileden ayrılan yetişkinlere dönüşmesi, çocukların gelmeleri hayal edilen yerler ve gerçekte hayatta bulundukları yerler üzerine, anılarla da desteklenen iyi bir film Stanno tutti bene (1990). Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0100681/

19. yüzyılın sonunda karlar ve kanlar içindeki bir Vahşi Batı'ya konuk olduğumuz, başrollerinde Jean-Louis Trintignant, Klaus Kinski ve müzikleriyle Ennio Morricone'nin yer aldığı Il grande silenzio (1968) filminde; ödül avcılığı sisteminin yol açtığı kan emiciliğine başkaldıran bir adamın bu işi yapan kişilerle giriştiği mücadele anlatılıyor. Bir zamanlar Vahşi Batı'da insanların para için kanun kaçaklarını yasal olarak öldürmelerine yol açan ödül avcılığı sistemini bembeyaz bir panoramayla izleyicilerine anlatan Büyük Sessizlik (1968) filmi, iyilikle kötülüğün çarpışmasına konuk ediyor bizleri. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0063032/

16. ve 17. yüzyılda Venedik'te ve Roma'da geçen, başrolünde Gian Maria Volontè'nin yer aldığı, müziklerini Ennio Morricone'nin bestelediği Giordano Bruno (1973) filminde; esere adını veren ve ''Tanrı, iradesini hâkim kılmak için yeryüzündeki iyi insanları kullanır; yeryüzündeki kötü insanlar ise kendi iradelerini hâkim kılmak için Tanrı'yı kullanırlar'' sözünün de sahibi olan aydınlanmacı ve reformcu filozof ve yazarın karanlığı odunlarla besleyen kilise tarafından yargılanışı anlatılıyor. Dogma karşıtı bu filozof, görüşlerini açıkladığı ve bunları yazdığı için dine aykırı hareket ettiği gerekçesi ile, gücü elinde bulunduran kilise tarafından yargılanır Giordano Bruno (1973) filminde. Aydınlanmamış Avrupa'ya konuk olduğumuz ve günümüze dair de birçok ders alıp günümüzle bağlantı kurabileceğimiz birçok nokta görebileceğimiz bu değerli eser, karanlıkla aydınlığın bir arada anlatıldığı çok iyi bir film. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/tit...

Sinema oyuncusu olan Julie, bir gece vakti bulduğu bir Alman çoban köpeğine bakmaya başlar ancak bu köpeğin ırkçılar tarafından yetiştirildiğini öğrenir ve onu tedavi etmesi için siyahi bir hayvan yetiştiricisine emanet eder White Dog (1982) filminde. Bir köpeğin üzerinden aslında toplumun bazı kesimleri tarafından tohumları ekilen kötü davranışların ve düşmanlıkların nasıl tedavi edilebileceği üzerine izleyicisini düşündüren çok iyi bir film Beyaz Köpek (1982) filmi. Eserin müzikleri Ennio Morricone tarafından bestelenmiş. Blogdaki Samuel Fuller filmleri için tıklayınız . Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0084899/

Fordist üretim ve parça başı iş mantığıyla işleyen bir fabrikada çalışan Lulu adlı bir işçinin ve arkadaşlarının yaşadığı zorlukları anlatan çok iyi bir işçi filmi La classe operaia va in paradiso (1971). Film 1972 yılında Altın Palmiye Ödülü'nü de kazanmış ( Il caso Mattei (1972) Mattei Olayı ile beraber). Başrolünde Gian Maria Volonte'nin yer aldığı ve müziklerini Ennio Morricone'nin bestelediği İşçi Sınıfı Cennete Gider (1971) filminde patronlar, işçiler, sendikacılar ve öğrenciler bir arada anlatılırken makineleşen ve sayılardan ibaret kalan insan yaşamının düştüğü nokta çarpıcı bir şekilde gözler önüne seriliyor. Yönetmen Elio Petri'nin blogda yer alan bir diğer filmi için:  Indagine su un cittadino al di sopra di ogni sospetto (1970) Her Türlü Kuşkunun Ötesinde Bir Vatandaş Üstüne Soruşturma Blogtaki Gian Maria Volonte filmleri için tıklayınız . Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0066919/

Dino Buzzati'nin Tatar Çölü adlı romanından oldukça sadık bir şekilde uyarlanmış olan Il deserto dei tartari (1976) filminde teğmen olarak göreve başlayan Giovanni Drogo'nun adeta ölü bir kale olan Bastiani Kalesi'nde alışkanlık, bekleyiş ve umutla geçirdiği yıllar anlatılmaktadır. Romandaki olayların birçoğunun da işlendiği Tatar Çölü (1976) filminde Max von Sydow, Jean Louis Trintignanat ve Fernando Rey gibi isimler de yer alıyor. Büyük kısmı İran'da çekilmiş olan filminde müziklerini ise Ennio Morricone bestelemiş. 1940 yılında yayımlanan Tatar Çölü romanına benzer bir temayı işleyen 1953 yılında yayımlanmış Godot'yu Beklerken de bu eseri beğenirseniz (beğenmeseniz de) okuyabileceğiz ve izleyebileceğiniz bir diğer önemli eser. Zamanın akışı içerisinde bir şeylerin olacağını beklemek; sadece ve öylece beklemek, ömrü bununla tüketmek... Olmayacak şeyleri umut etmek ve sadece hayallerin umuduyla hayata bağlanıp gerçekleri ertelemek... Zamanın küçük bir bölümü...

Çok güzel bir ada sahip olan ve aslında adıyla her şeyi anlatan bir film olan Her Türlü Kuşkunun Ötesinde Bir Vatandaş Üstüne Soruşturma (1970) isimli eserde; önemli bir makamda bulunan ve güç tutkusu altında, güç ile elde ettiği dokunulmazlığı kuralları aşmak için kullanan bir polisin bir cinayet işlemesine rağmen her türlü kuşkunun ötesinde bir konumda olduğu ve yasaları temsil ettiği için sıradan vatandaşlar tarafından yargılanamadığı, kurumlarına zarar gelmemesi için meslektaşları tarafından da korunduğu eleştirel ve politik bir film seyrediyoruz. Güçlü konumlardaki kişilerle ilişki kurma saplantısı olan ve onların bu güçlerini her seferinde göstermelerini isteyerek tatmin olan bir kadınla ilişkisi olan Il Dottore (Doktor) lakaplı başkahraman, sahip olduğu zayıflıkları da mevkisinden gelen güçle kapatarak adeta dokunulmaz bir konumda yer alır. İcracı konumda olan kişilerin icra yetkilerini kötüye kullanmalarının sağlıklı bir devlet düzenini sekteye uğratmak açısından ne kadar...

İtalyan yönetmen Pier Paolo Pasolini Uccellacci e uccellini (1966) filminde bir baba ve oğlunun bir kuzgunla sohbet etmeye başlamaları sonucunda ortaya çıkan eğlenceli ve düşündürücü bir masalsı fabl anlatıyor izleyicilerine. Çok özel bir açılış jeneriğine sahip olan Şahinler ve Serçeler (1966)'in müziklerini Ennio Morricone bestelemiş. Adeta filmdeki eğlenceli anlatımın habercisi olan açılıştan sonra biri İstanbul'a biri de Küba'ya referans verilen iki ayrı hikâye sunuluyor izleyicilere. Yönetmen eğlenceli hiciv gücünü bolca kullandığı bu filminde bazı siyasi eleştirilerini yansıtırken aynı zamanda mizah dolu bir anlatımdan yararlanıyor. Filmin imdb profili:  https://www.imdb.com/title/tt0061132/

Başrolünde Godard'ın Çılgın Pierrot  ve Türkiye'de özgün olmayan bir şekilde  Serseri Aşıklar adı konan À bout de souffle adlı filmlerinden tanıdığımız ve gün itibarıyla hâlâ hayatta olup 84. yaşını yaşamakta olan Jean-Paul Belmondo'nun yer aldığı Le professionnel (1981) filminde bir ajanın, kendi servisi tarafından satılmasına rağmen verdiği mücadeleyle geri dönerek yaşadıklarının hesabını sormak için giriştiği çabalarla baş başa kalıyoruz. Joss, kendisine verilen bir görevle Afrika'nın adı sanı bilinmeyen bir ülkesine, o ülkenin başkanını öldürmek için gönderilir. Ancak bu süreçte politik durumlar değişir ve öldürme görevi iptal edilir. Joss'un bağlı olduğu kurum görev iptalini, kendi ajanlarına bildirmektense o ülkeyi suikast ihtimaline karşı haberdar ederek yerine getirir. Bu uyarı sonucunda Joss yakalanır ve iki yıl boyunca orada hapis yatar. Hapis yaşamında tanıştığı ve yerel halktan olan bir arkadaşıyla beraber ajanlık eğitimini ve yeteneklerini kullan...